آبتاب– در آغاز سال ۲۰۲۵، چند گزارش بازار و تحلیل صنعتی نشان دادند که بخش داروهای بیولوژیکی «Botanical & Plant-Derived Drugs» بهسرعت در حال رشد است و پیشبینی میشود در بازه ۲۰۲۵–۲۰۲۹ میلیاردها دلار به ارزش بازار افزوده شود. این گزارشها رشد را بهخاطر سیاستهای دولتی، سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و تمایل مصرفکنندگان به محصولات طبیعی نسبت میدهند.
بخشی از این رشد ناشی از توسعه فناوری کشاورزس مولکولی «molecular farming» است که امکان تولید پروتئینهای پیچیده، آنتیبادیها و آنتیژنها را در گیاهان فراهم میآورد؛ فناوریای که برای تولید سریع واکسنها و داروهای پروتئینی در مواقع اضطراری بسیار جذاب است.
شرکتهای CDMO (قراردادی تولید و توسعه) تخصصی در زمینه گیاهی مانند PlantForm، نقش محوری در این بازار بازی میکنند؛ آنها به شرکتهای دارویی کوچک و متوسط امکان میدهند بدون سرمایهگذاری سنگین در زیرساخت، دسترسی به تولید بیولوژیکهای گیاهی داشته باشند.
تحلیلگران خاطرنشان کردهاند که مزایای زیستمحیطی و هزینهای تولید در گیاه، بهویژه در تولید واکسنها و پروتئینهای درمانی با تقاضای بالا، میتواند محرک اصلی پذیرش تجاری باشد؛ اما چالشهایی مثل گواهیسازی کیفیت و نگرانیهای زیستمحیطی نیز وجود دارد.
دولتها و مؤسسات تأمین مالی پژوهش (در چند کشور) بودجههایی را به پروژههای مرتبط با تولید داروهای بیولوژیک از گیاه اختصاص دادهاند تا ظرفیت داخلی را افزایش دهند؛ این سیاستها هم بهخاطر خودکفایی دارویی و هم بهخاطر امنیت زیستی دنبال میشوند.
بهطور خاص، بازار CDMO برای «plant-made biologics» در سال ۲۰۲۵ توجه سرمایهگذاران را جذب کرده است، زیرا شرکتها به دنبال کاهش هزینههای تولید و انعطافپذیری در خطوط عرضه هستند. این امر به ظهور قراردادها و مشارکتهای جدید بین بازیگران کوچک و بزرگ منجر شده است.
اما تحلیلگران هشدار میدهند که پیش از گسترش تجاری کامل، لازم است مواردی مانند استانداردسازی فرایندهای تولید، کنترل کیفیت ایمونوژنتیک و مسیرهای نظارتی روشنتر شوند تا مسیر ورود به بازار هموار گردد.
دادههای بازار در ۲۰۲۵ نشان میدهد ترکیب محرکهای علمی، نیازهای اقتصادی و سیاستگذاری دولتی، زمینه را برای جهش قابل توجه در صنعت داروهای بیولوژیک گیاهی فراهم میکند؛ اما رسیدن به بلوغ تجاری نیازمند حل مسائل فنی و نظارتی است.