آبتاب: پژوهشی تازه نشان میدهد نوع چربی مصرفی، نه فقط میزان آن، میتواند نقش تعیینکنندهای در رشد یا مهار سرطان پانکراس داشته باشد؛ بهطوریکه برخی چربیها رشد تومور را تسریع و برخی دیگر آن را سرکوب میکنند.
به نقل از scitechdaily، پژوهشگران دریافتهاند که انواع مختلف چربیهای غذایی میتوانند تأثیرات کاملاً متفاوتی بر سرطان پانکراس داشته باشند؛ بهطوریکه برخی باعث تسریع رشد تومور و برخی دیگر موجب مهار آن میشوند.
سالهاست رژیمهای پرچرب با افزایش خطر سرطان مرتبط دانسته میشوند، اما تمرکز اغلب بر میزان چربی مصرفی بوده است. این تحقیق جدید نشان میدهد نوع چربی مصرفی ممکن است اهمیت بیشتری داشته باشد، بهویژه در مورد سرطان پانکراس.
این مطالعه که در نشریه Cancer Discovery منتشر شده، نشان میدهد برخی چربیها رشد تومور را تقویت و برخی دیگر آن را سرکوب میکنند.
کریستین فیلیپه رویز، پژوهشگر دانشگاه ییل و نویسنده اصلی مطالعه، میگوید:«مسئله فقط مقدار چربی نیست، بلکه نوع آن است. بسته به نوع چربی، اثرات میتواند کاملاً متفاوت باشد؛ برخی چربیها رشد سرطان را افزایش میدهند و برخی دیگر بهطور قابلتوجهی آن را مهار میکنند.»
اهمیت پیشگیری از سرطان پانکراس سرطان مجرای پانکراس (PDAC) یکی از کشندهترین انواع سرطان است؛ تنها حدود ۱۳ درصد بیماران پنج سال پس از تشخیص زنده میمانند. پیشبینی میشود سالانه بیش از ۶۵ هزار نفر در آمریکا به این بیماری مبتلا شوند و بیش از ۵۰ هزار نفر جان خود را از دست بدهند.
در حال حاضر، گزینههای درمانی بهویژه در مراحل پیشرفته محدود است؛ بنابراین پیشگیری نقش حیاتی دارد.
بررسی انواع چربیها در رژیم غذایی
پژوهشگران برای بررسی دقیقتر، ۱۲ نوع رژیم غذایی پرچرب را روی موشها آزمایش کردند. همه این رژیمها کالری یکسان داشتند اما نوع چربی در آنها متفاوت بود و الگوهای رایج تغذیهای را شبیهسازی میکردند.
نتایج نشان داد:
رژیمهای غنی از اسید اولئیک (چربی موجود در روغن زیتون، روغن آفتابگردان و بادامزمینی) رشد تومور را افزایش دادند.
در مقابل، رژیمهای حاوی اسیدهای چرب چندغیراشباع (PUFA) بهویژه امگا-۳ (مثل روغن ماهی) رشد سرطان را کاهش دادند.
به گفته محققان، در موشهایی که با روغن ماهی تغذیه شدند، رشد بیماری تا ۵۰ درصد کاهش یافت.
چرا برخی چربیها به نفع تومور عمل میکنند؟ پژوهشگران فرآیندی به نام «فروپتوز» (مرگ برنامهریزیشده سلولی ناشی از اکسیداسیون چربیها) را بررسی کردند.
چربیهای PUFA راحتتر اکسید میشوند: سلولهای سرطانی بیشتر میمیرند چربیهای MUFA (مثل اسید اولئیک) در برابر اکسیداسیون مقاومترند : سلولهای سرطانی بیشتر زنده میمانند به بیان ساده، برخی چربیها از سلولهای سرطانی در برابر مرگ محافظت میکنند.
همچنین مشخص شد هرچه نسبت MUFA به PUFA در رژیم غذایی بیشتر باشد، شدت بیماری نیز افزایش مییابد و بالعکس.
تفاوت بین زنان و مردان در این مطالعه، اسید اولئیک عمدتاً در موشهای نر باعث افزایش رشد تومور شد، در حالی که در مادهها تأثیر کمتری داشت. اما چربیهای امگا-۳ در هر دو جنس اثر محافظتی نشان دادند.
پیامدهای آینده برای تغذیه و پیشگیری اگرچه این نتایج هنوز در انسان تأیید نشدهاند، اما میتوانند برای افراد در معرض خطر (مانند مبتلایان به پانکراتیت مزمن، چاقی، دیابت یا سابقه خانوادگی سرطان) اهمیت ویژهای داشته باشند.
محققان امیدوارند در آینده:
تغییر نوع چربی رژیم غذایی بهعنوان راهکار پیشگیری استفاده شود. نسبت چربیها در خون بهعنوان نشانگر خطر سرطان به کار رود. این مطالعه نشان میدهد که در بحث تغذیه و سرطان، کیفیت چربی مهمتر از کمیت آن است؛ برخی چربیها ممکن است به رشد سرطان کمک کنند، در حالی که برخی دیگر نقش محافظتی دارند.
