آبتاب: گزارشهای جدید نهادهای بینالمللی نشان میدهد نظام سلامت در بخشهای گستردهای از قاره آفریقا همچنان با چالشهای ساختاری و کمبودهای جدی مواجه است. این وضعیت که تحت تأثیر عواملی مانند فقر، کمبود زیرساختهای درمانی، بیماریهای واگیر و کمبود نیروی انسانی شکل گرفته، به یکی از دغدغههای اصلی جامعه جهانی تبدیل شده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی سازمان ملل متحد، دسترسی به خدمات اولیه بهداشتی در بسیاری از کشورهای آفریقایی همچنان محدود است و میلیونها نفر در مناطق روستایی و کمبرخوردار از خدمات درمانی پایه محروم هستند.
در بخش نخست این گزارشها، سازمان جهانی بهداشت سازمان جهانی بهداشت (WHO) اعلام کرده است که کمبود بیمارستانها، مراکز درمانی مجهز و تجهیزات پزشکی استاندارد، یکی از مهمترین موانع ارتقای سلامت عمومی در این قاره محسوب میشود. در برخی مناطق، فاصله طولانی تا نزدیکترین مرکز درمانی باعث تأخیر در درمان و افزایش مرگومیر قابل پیشگیری شده است.
در ادامه گزارش، به کمبود شدید نیروی انسانی متخصص در حوزه سلامت اشاره شده است. بسیاری از کشورها با کمبود پزشک، پرستار و کادر درمان آموزشدیده مواجه هستند و این موضوع فشار مضاعفی بر سیستمهای بهداشتی وارد کرده است. مهاجرت نیروهای متخصص به کشورهای توسعهیافته نیز این مشکل را تشدید کرده است.
در بخش دوم، بیماریهای واگیر بهعنوان یکی از چالشهای اصلی سلامت عمومی در آفریقا معرفی شدهاند. بیماریهایی مانند مالاریا، سل و HIV همچنان در برخی مناطق شیوع بالایی دارند و سالانه جان هزاران نفر را میگیرند. در کنار این بیماریها، شیوع بیماریهای نوظهور و اپیدمیهای منطقهای نیز فشار بیشتری بر نظام سلامت وارد کرده است.
سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده است که ضعف سیستمهای پیشگیری و نبود برنامههای گسترده واکسیناسیون در برخی کشورها، باعث تداوم چرخه شیوع بیماریهای قابل کنترل شده است.
در بخش سوم گزارش، مسئله سلامت مادران و کودکان مورد توجه قرار گرفته است. نرخ مرگومیر مادران در هنگام بارداری و زایمان در برخی کشورهای آفریقایی همچنان بالاست و این موضوع بهعنوان یکی از شاخصهای مهم توسعه انسانی مطرح میشود. همچنین سوءتغذیه کودکان و نبود مراقبتهای بهداشتی اولیه، سلامت نسل آینده را با تهدید جدی مواجه کرده است.
در ادامه گزارش آمده است که مشکلات اقتصادی و فقر گسترده، دسترسی مردم به خدمات درمانی را محدود کرده است. بسیاری از خانوادهها توان پرداخت هزینههای درمانی را ندارند و در نتیجه یا از درمان صرفنظر میکنند یا در مراحل پیشرفته بیماری به مراکز درمانی مراجعه میکنند.
در بخش چهارم، نقش زیرساختهای آب و بهداشت محیط بررسی شده است. نبود آب آشامیدنی سالم و سیستمهای فاضلاب مناسب در برخی مناطق، موجب افزایش بیماریهای عفونی و مشکلات گوارشی شده است. این موضوع بهطور مستقیم با سطح سلامت عمومی جامعه ارتباط دارد.
سازمان جهانی بهداشت سازمان جهانی بهداشت در گزارش خود تأکید کرده است که بدون سرمایهگذاری گسترده در زیرساختهای آب، بهداشت و آموزش، بهبود وضعیت سلامت در آفریقا با کندی جدی مواجه خواهد بود.
این گزارش بینالمللی تأکید میکنند که بحران سلامت در آفریقا یک مسئله چندبعدی است که به عوامل اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و سیاسی وابسته است. به همین دلیل، حل این بحران نیازمند همکاری گسترده بینالمللی و رویکردی جامعنگر است.
در پایان این گزارش آمده است که تقویت نظام سلامت، آموزش نیروی انسانی، توسعه زیرساختهای درمانی و افزایش سرمایهگذاری در بهداشت عمومی میتواند نقش مهمی در کاهش شکاف سلامت میان آفریقا و سایر مناطق جهان ایفا کند.