آبتاب– مولتیپل اسکلروزیس (MS) یک بیماری مزمن التهابی و خودایمنی در دستگاه عصبی مرکزی است که با علائمی چون خستگی، ضعف عضلانی، مشکلات تعادل و اختلالات شناختی شناخته میشود. اگرچه درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد، اما مداخلات تغذیهای و سبک زندگی میتوانند به درمان علامتی، بهبود کیفیت زندگی و حتی کند کردن روند پیشرفت بیماری کمک کنند. یکی از این مداخلات که توجه زیادی را به خود جلب کرده، رژیم غذایی کتوژنیک است؛ رژیمی با چربی بالا و کربوهیدرات پایین.
به گزارش انلی مای هلث؛ در همین زمینه، با راهول کامرا، مربی کتو و بنیانگذار Ketorets در بمبئی گفتوگویی داشتیم تا درباره فواید این رژیم برای بیماران مبتلا به MS بیشتر بدانیم.
رژیم کتوژنیک منبع اصلی انرژی بدن را از گلوکز به کتونها (ترکیباتی که در کبد از چربی تولید میشوند) تغییر میدهد. کامرا توضیح داد: «کتونها منبع انرژی تمیزتر و کارآمدتری برای مغز هستند. این تغییر میتواند مزایای متعددی برای سلامت عصبی داشته باشد. در بیماری MS، که التهاب و آسیب به میتوکندری از مشکلات اصلی است، کتونها به دلیل اثرات محافظتکننده عصبی و ضدالتهابی خود، امیدوارکننده ظاهر شدهاند.»
مروری در نشریه Frontiers in Nutrition نشان میدهد که رژیم کتوژنیک عملکرد میتوکندری را بهبود داده و سطح ATP (منبع اصلی انرژی سلولها) را افزایش میدهد؛ عاملی حیاتی در متابولیسم انرژی سلولهای عصبی. این ویژگیها میتوانند در درمان نوع پیشروندهی MS که اختلال عملکرد میتوکندری در آن نقش دارد، مؤثر واقع شوند.
مطالعات جدید — هرچند هنوز در مراحل ابتدایی هستند — نشان دادهاند که رژیم کتوژنیک میتواند در موارد زیر مؤثر باشد:
• کاهش التهاب عصبی
• تقویت عملکرد میتوکندری
• افزایش متابولیسم انرژی در سلولهای عصبی
• ترویج بازسازی میلین (غلاف محافظ پیرامون رشتههای عصبی)
تمام این موارد میتوانند به کاهش علائم بیماری و حتی بهبود نتایج بالینی کمک کنند.
در کنار اثرات محافظتکنندهی عصبی، رژیم کتوژنیک ممکن است به بیماران MS کمک کند تا با برخی از آزاردهندهترین و رایجترین علائم بیماری مقابله کنند. کامرا افزود: «خستگی، مه مغزی و از دست دادن تحرک، از شکایات رایج در میان بیماران MS هستند و بسیاری از آنها دریافتهاند که رژیم کتو به بهبود این علائم کمک کرده است.»
مطالعهای مقدماتی در نشریه Neurology Neuroimmunology and Neuroinflammation نشان داد که بیماران مبتلا به MS که از رژیم کتوژنیک پیروی میکردند، بهبود در خستگی، عملکرد شناختی و کیفیت زندگی را گزارش دادند.
مدیریت وزن نیز یکی از دغدغههای مهم در بیماران MS است، چرا که به دلیل مشکلات حرکتی، انجام تمرینات ورزشی دشوار میشود. کامرا افزود: «با این حال، رژیم کتو نشان داده که در کنترل وزن مؤثر است؛ عاملی که میتواند برای افراد مبتلا به MS مفید باشد. با راهنمایی مناسب، میتوان یک برنامه کتو متعادل را مطابق با نیازهای خاص هر فرد طراحی کرد تا بدون ایجاد کمبودهای تغذیهای، به وزن سالم دست یابند.»
گرچه رژیم کتوژنیک میتواند خاصیت درمانی داشته باشد، اما باید با احتیاط مورد توجه قرار گیرد:
• هر بیمار MS شرایط منحصربهفردی دارد، از جمله علائم خاص و برنامههای دارویی متفاوت.
• اگر این رژیم بهدرستی برنامهریزی نشود، ممکن است باعث کمبود برخی مواد مغذی شود.
• فاز اولیهی ورود به رژیم (اصطلاحاً «آنفلوآنزای کتو») ممکن است ناخوشایند باشد و بدون همراهی متخصص، دشوار طی شود.
کامرا نتیجهگیری کرد: «رژیم کتو یک درمان معجزهآسا نیست، اما میتواند بخشی ارزشمند از یک برنامه جامع برای مدیریت MS باشد. با کاهش التهاب، بهبود متابولیسم انرژی مغز و تثبیت قند خون، این رژیم با اهداف درمانی بیماران MS همراستا است.»
همانطور که در مورد هر بیماری دیگر صدق میکند، توصیه نمیشود که فرد بهتنهایی دست به تغییر رژیم غذایی خود بزند. بیماران باید پیش از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کنند. یک برنامه کتوژنیک علمی و اصولی، زمانی که تحت نظارت متخصص انجام شود، میتواند در کنار درمانهای معمول، به بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به MS کمک کند.
توضیح: این مقاله حاوی اطلاعاتی از سوی یک متخصص است و صرفاً جهت اطلاعرسانی ارائه شده است. در صورت ابتلا به هرگونه مشکل سلامت، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا از بروز عوارض جلوگیری شود.