آبتاب

چالش نسل کشی پرندگان مهاجر در شمال کشور

     نویسنده: مهندس سید محمد حسینی-پژوهشگر و مدرس دانشگاه

 

       حفاظت از طبیعت و منابع زنده آن در سرتاسر جهان و در بین تمامی جوامع انسانی وجود داشته و اندیشه کهنی است که به زمان­های بسیار دور بر می­ گردد، ولی در ابعاد و شکل کنونی آن هرگز در گذشته وجود نداشته است. امروزه اعتقادات و باورهای مردم همراه با برخی از قوانین و مقررات پراکنده به ویژه در مورد حیوانات  مجاز به شکار، شاید تنها پشتوانه حفاظت از طبیعت و منابع زنده بشمار رود. طبیعت از قدیم مورد احترام انسان‌های اولیه بوده است و متأسفانه، به دلیل زیاده طلبی سودجویان این احترام از بین رفت که می توان به شکار بی ­رویه پرندگان مهاجر اشاره کرد. مهاجرت پرندگان به پناهگاه­های حیات وحش مناطق شمالی کشور هر ساله در فصول سرد سال انجام می شود. بنابه آمارهای موجود سالانه بالغ بر۴۰۰ هزار پرنده مهاجر برای زمستان‌ گذرانی در زیستگاه‌ های ایران، قربانی شکار غیرمجاز می ‌شوند که بخش عمده این شکار در تالاب بین المللی «فریدونکنار» اتفاق می ‌افتد. بر اساس تحقیقات به دست آمده، طی سال­های گذشته تا کنون با شروع فصل سرما در نیمکره شمالی زمین، صدها هزار پرنده مهاجر آسیایی (به همراه تک درنای سفید سیبری که در حال انقراض هست)، زیستگاه­های در حال یخ­ زدن خود را به قصد یافتن غذا ترک کرده و به عرض ­های جنوبی کره زمین و سرزمین­هایی با اقلیم معتدل ­تر مهاجرت می کنند. این پرندگان، مرزهای آسمان را می‌شکافند و بعد از گذشتن از سیبری، خسته و گرسنه، در دام شکارچیان غیر مجاز می افتند. انواع گونه‌ های اردک ‌های سرسبز، مرمری، بلوطی، کشتل، خوتکا، گونه‌های حفاظت ‌شده انواع قو، اردک سرسفید، عروس‌غاز، و سایر پرندگان کمیاب مانند: بوتیمار بزرگ، پلیکان خاکستری، تنجه، اکراس، خوتکای ابروسفید، خروس کولی دم سفید، پاشلک بزرگ و انواع پرندگان شکاری صید می‌ شوند که زنده یا مرده به فروش می رسند.

       با توجه به مطالب فوق، می­ توان گفت که تمرکز جمعیت ­های بزرگ پرندگان و نیز غنای تنوع گونه­ای آنان در مناطق شمالی کشور؛ این منطقه را تبدیل به منطقه ­ای بی نظیر و حیاتی برای بقاء پرندگان در سطح جهان کرده است. مواردی مانند: «نسل کشی پرندگان مهاجر» آبروی ایران را در سطح بین المللی نشانه گرفته است. تیترهای خبری رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها در چند سال اخیر درباره شکار گسترده پرندگان مهاجر گواه این امر است. دوستداران محیط‌ زیست می گویند: “مقابله با این قتل‌عام بی رویه یک مطالبه زیست‌ محیطی است و سازمان حفاظت محیط‌ زیست باید از تمام ظرفیت‌های خود برای کوتاه کردن دست شکارچیان از این سرمایه طبیعی استفاده کند. در اینجا تکلیف معاهدات بین المللی چون کنوانسیون رامسر چیست؟”

      متأسفانه، به نظر می ­رسد که به رغم همه تلاش­ های مردمی و دولتی، معضل کماکان برقرار است و با آغاز فصل مهاجرت همچنان شاهد تکرار دردناک تاریخ دهه­های گذشته در این منطقه هستیم. 

       راهکارهای پیش رو جهت مقابله با این چالش از دیدگاه نگارنده پیشنهاد می گردند.

  1. از آنجایی که مقابله با صیادان و شکارچیان متخلف این منطقه به تنهایی از عهده سازمان محیط زیست بر نمی آید، لذا حفظ این سرمایه ارزشمند طبیعی و ملی نیازمند توجه و حمایت مردم و سازمان­های مردم نهاد و اراده جدی مسئولان کشوری و استانی و همراهی سایر دستگاه­های تصمیم گیرنده از جمله دستگاه قضائی و نیروی انتظامی است.
  2. فرهنگ ­سازی عمومی برای شهروندان و مسئولان در رسانه­ ها و مراجع علمی، فرهنگی، دانشگاهی و مدیریتی کشور اهمیت دارد. در این راستا بر آموزش و نظارت، حفاظت محیط زیست و حقوق حیوانات تأکید گردد.
  3. اجرای طرح ­های همکاری سازمان محیط زیست با سایر ارگان ­ها بویژه سازمان های مردم نهاد.
  4. تشویق اصناف و سازمانهای مردم نهاد برای همکاری در جهت حفاظت از محیط زیست منطقه.
  5. تصویب قانون محکم برای برخورد با افراد متخلف.
  6. یکی از مؤثرترین راهکارها علاوه بر ممنوع کردن شکار، پیگیری بطور عملی و از بین بردن راه صید با “کرس و گذر” که زمینه اصلی نسل کشی پرندگان را در چند سال اخیر بوجود آورده و نسل پرندگان کم یاب و تخم زا را از بین برده است.   

 

بررسی علل تأخیر رشد در کودکان

      نویسنده: دکتر فاطمه رجبی پور-پژوهشگر و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

         والدین عزیز به خاطر داشته باشید که بیماری ها در کودکان اغلب به سرعت شدت می یابند. بسیار اهمیت دارد که علائم اولیه بیماری را تشخیص دهید و فوراً به آن رسیدگی کنید. مهمترین عامل در درمان بیماری های عفونی، یک رژیم غذایی خوب است و در نظر داشته باشید که هیچ درمانی بدون بهبود وضع تغذیه کامل نیست. مهم است که بدانید، دلایل تأخیر رشد در کودکان عبارتند از: غذای ناکافی و عفونت های شدید و مکرر؛ در همین راستا نکات زیر را به خاطر بسپارید:

   ۱- شاخصهای تن سنجی در کودکان عبارتند از: قد به سن (کوتاه قدی)، وزن به سن (کم وزنی)، وزن به قد (لاغری).
   ۲- علل زمینه ای سوء تغذیه، شامل: غذا، بهداشت و مراقبت است.
   ۳- مهمترین نشانه های تأخیر رشد در کودکان پس از یک سالگی، وزن نگرفتن است.
  ۴- از علل سوء تغذیه در کودکان ۳ تا ۵ سال می توان به موارد: سابقه سوء تغذیه درمان نشده، ابتلا به عفونتهای شدید مانند: سل، مالاریا و پنومونی و بیماری های مزمن عفونی، دسترسی کم به مواد غذایی به دلیل فصلی بودن منابع غذایی و بحران شدید عاطفی اشاره کرد. شاخص وزن به قد و قد به سن، برای تشخیص سوء تغذیه در این گروه مناسب تر است.
  ۵- هر کودک معمولا چند بار در سال به عفونت حاد تنفسی مبتلا می شود که منجر به بی اشتهایی در کودک می گردد، یکی از مهمترین دلایل اشکال در رشد کودکان همین دوره های گرسنگی است.
   ۶- از مراقبت های اولیه بهداشتی در کاهش خطر ابتلا به عفونت در کودکان می توان به ترویج و حمایت از تغذیه انحصاری در ۶ ماه اول زندگی، تشویق به ادامه شیردهی در کنار شروع تغذیه تکمیلی، آموزش مادران در زمینه تهیه و استفاده از غلات و حبوبات و سایر مواد غذایی محلی در تهیه غذای کمکی، گسترش پوشش واکسیناسیون، آموزش خانواده ها در زمینه اسهال و اهمیت درمان مناسب بویژه محلول درمانی خوراکی، پایش وضعیت تغذیه کودکان از طریق توزین منظم آنان و تنظیم کارت رشد، آموزش بهداشت فردی، محیطی و مواد غذایی، تأمین آب آشامیدنی سالم، آموزش رعایت بهداشت فردی، اجتماعی – محیطی و مواد غذایی، درمان دارویی عفونت های انگلی در کودکان در کنار اقدام های دراز مدت برای انگل زدایی؛ اشاره کرد.
   ۷- پیشگیری از بیماریهای عفونی با دو روش توصیه می گردد: ۱- کم شدن تماس با میکروب و انگل از طریق رعایت بهداشت محیط، زیاد کردن مقاومت بدن در برابر میکروب از طریق بهبود وضع تغذیه و مصونیت مصنوعی (واکسیناسیون).

 

اهمیت تغذیه در کودکان

     نویسنده: دکتر فاطمه رجبی پور-پژوهشگر و عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

        کودکان اگر به توانمندی های ذهنی خود نرسند، فردا دیر است. تمام پدران و مادران باید مراقب  تغذیه در کودکانشان باشند و بهترین غذاهایی را که می توانند بدست آورند، به آنها بدهند. اختلال رشد جسمی و تکامل مغزی، کاهش بهره هوشی، کاهش قدرت یادگیری، افت تحصیلی، افزایش موارد ابتلا به بیماری ها و پوکی استخوان نهایتا با کاهش توانمندی های ذهنی و جسمی همراه است.

      نکاتی که بایست در ارتباط با تغذیه صحیح کودک دانست!

  1. مهمترین وعده غذایی کودک، صبحانه است.
  2. ساعت شام، در ساعت های آخر روز و قبل از شام خانواده می باشد.
  3. در حین غذا خوردن ، اجازه دهید کودک از جا بلند شود و پس از بازی به غذا خوردن ادامه دهد.
  4. بهتر است مکان غذا خوردن معین باشد و ظرف غذای کودک جدا باشد تا مقدار غذای مصرف شده معلوم شود.
  5. کودک را مجبور به غذا خوردن نکنید.
  6. به کودک اجازه دهیم تا خوردن غذا را خودش تجربه کند.
  7. هرگز جلوی کودک به دیگران نگوئیم که مثلاً فلان غذا را دوست ندارد، این گفتار موجب می شود که کودک نخوردن آن غذا را به عنوان رفتار تثبیت شده خود بپذیرد و از آن به صورت ابزاری برای جلب توجه دیگران استفاده کند.
  8. حداقل ۵ وعده غذا در روز به کودک داده شود.
  9. کمبود ریز مغذی ها به ویژه ید، آهن، کلسیم، روی و ویتامینA ، D، ۶ Bمنجر به کم وزنی، لاغری و کوتاه قدی در کودکان زیر ۶ سال می گردد.
  10. با دادن غذاهای سازنده و غذاهای محافظ مانند: شیر، تخم مرغ، ماهی، لوبیا، سبزی ها به کودکانتان، از سوء تغذیه پیشگیری و آنرا درمان کنید.
  11. هنگام بیماری یک وعده غذای اضافی به کودک داده شود و کمی روغن به غذای او اضافه گردد.
  12. پیشگیری از عفونت های مکرر و در صورت ابتلا و درمان سریع بیماری کودک، بسیار اهمیت دارد.هر کودک معمولا چند بار در سال به عفونت حاد تنفسی مبتلا می شود که منجر به بی اشتهایی در کودک می شود، یکی از مهمترین دلائل اشکال در رشد کودکان همین دوره های گرسنگی است.

 

 

ضرورت مصرف مکمل ها در کودکان زیر دو سال

      نویسنده: دکتر فاطمه رجبی پور-پژوهشگر و استاد دانشگاه تهران

        یکی از راهکارهای عمده برای پیشگیری و کنترل کمبود ریز مغذی ها در کودکان ، مکمل یاری است. در کشور ما بر اساس نتایج بررسی های کشوری انجام شده کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن در کودکان زیر دو سال کشور شایع است.

       کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن با عوارض متعددی که بعضا غیر قابل جبران است همراه است. مطالعات نشان داده است که اثرات نامطلوب فقر آهن در دوران جنینی و دو سال اول زندگی کودک بر رشد و تکامل مغزی غیر قابل جبران است.  تکامل و هماهنگ شدن حرکات کودکان کم خون به تاخیر می افتد و این کودکان در مدرسه نیز یادگیری کمتری دارند . ضریب هوشی این کودکان ۵ تا ۱۰ امتیاز کمتر از حد طبیعی برآورد شده است.  در کودکان مبتلا به کم خونی فقر آهن میزان ابتلا به بیماریهای عفونی بیشتر است، زیرا سیستم ایمنی آنها قادر به مبارزه مؤثر با عوامل بیماریزا نیست.

      کمبود ویتامین  A از دیگر مشکلات تغذیه ای شایع در جهان بشمار می رود.  افزایش مرگ و میر در اثر بیماری به ویژه سرخک در کودکان مبتلا به کمبود ویتامین A گزارش شده است و خطر ابتلا به بیماری های تنفسی و اسهالی در این کودکان دو تا سه برابر بیشتر است.  اختلال در سیستم خون سازی، کاهش رشد و افزایش ابتلا به بیماری ها به دلیل کاهش قدرت ایمنی بدن از دیگر عوارض و پیامدهای کمبود ویتامین A می باشد. کمبود ویتامین D  نیز در شیرخواری منجر به بیماری «ریکتز» یا «راشیتیسم» می شود .براساس دستور عمل های وزارت بهداشت، به منظور پیشگیری و کنترل کمبود این ریز مغذی ها و کاهش عوارض نامطلوب آنها بر سلامت کودکان لازم است کلیه کودکان زیر دو سال مکمل های آهن، مولتی ویتامین و یا A و D را مطابق با پروتکل های تدوین شده مصرف نمایند.

     مکمل های مورد نیاز کودکان شیرخوار

      کودکان شیرخوار در کشور ما مکمل آهن،  ویتامین A و D را بر اساس دستور عمل های موجود باید بطور روزانه مصرف کنند. در مورد مکمل آهن، بر اساس دستور عمل وزارت بهداشت، برای کلیه شیر خوارانی که با وزن طبیعی متولد می شوند) اعم از شیر مادر خوار و یا شیر خشک خوار (دادن قطره آهن از پایان ۶ ماهگی و یا همزمان با شروع تغذیه تکمیلی تا پایان ۲۴ ماهگی به میزان روزانه ۵/۱۲میلی گرم آهن المنتال توصیه می شود. برای پیشگیری از کمبود ویتامین A وD  در کشور ما بر اساس برنامه کشوری تجویز روزانه قطره مولتی ویتامین و یا قطره A+D از روز پانزدهم پس از تولد تا حداقل ۱۲ ماهگی به میزان روزانه ۲۵ قطره که معادل ۱۵۰۰ واحد بین المللی ویتامین A  و ۴۰۰ واحد بین المللی ویتامین D است، باید انجام شود. استفاده از نور مستقیم آفتاب) نه از پشت شیشه ( به مدت ۱۰ دقیقه در روز نیز برای تأمین ویتامینD ، بطوری که صورت و دست و پای کودک در معرض آفتاب قرار گیرد، توصیه می­شود.

      نحوه مصرف مکمل در کودکان نارس

     در مورد مکمل آهن، برای کلیه شیر خوارانی که با وزن کمتر از ۲۵۰۰ گرم متولد می شوند (اعم از شیر مادر خوار یا شیر خشک خوار) از زمانی که وزن آنها دو برابر وزن هنگام تولد می رسد تا پایان ۲۴ ماهگی قطره آهن به میزان روزانه ۵/۱۲میلی گرم آهن المنتال توصیه می شود. قطره مولتی ویتامین و یا A و D در کودکان نارس مانند کودکان طبیعی از ۱۵ روزگی باید داده شود.

      آیا مصرف مکمل در کودکان شیر مادر خوار و شیرخشک خوار متفاوت است؟

   تمام کودکان اعم از اینکه با شیر مادر و یا شیر مصنوعی تغذیه شوند، لازم است از مکمل های آهن ویتامین  A و D و یا مولتی ویتامین استفاده کنند.

 

نکاتی که در مورد استعمال سیگار باید بدانید

     مترجم: دکتر فاطمه مهسا کارآموزیان

       بیش از ۴۰۰۰ ماده شیمیایی در تنباکو وجود دارد که حداقل ۶۹ ماده آن باعث ایجاد سرطان می شوند. طبق یک لیست دولتی در ایالات متحده، حدود ۵۹۹ ماده افزودنی به سیگار مجاز شمرده شده اند. این لیست مدتها محرمانه نگه داشته شده بودم. مواد شیمیایی تولید شده از دود کردن توتون و تنباکو و مواد افزودنی آن بیش از ۷۰۰۰ برآورد شده است که ۷۰ مورد آن عامل شناخته شده سرطان می باشد. برخی از این مواد شیمیایی منجر به بیماری های قلبی و ریوی می شود که می توانند، کشنده باشند. تعدادی از مواد شیمیایی موجود در دود سیگار عبارتند از: «سیانید»، «بنزن»، «فرمالدئید»، «متانول» (الکل چوب)، «استیلن» (سوخت مورد استفاده در دیگ های جوش)، «آمونیاک» و همچنین دود سیگار شامل: گازهای سمی «مونوکسید کربن» و «اکسید نیتروژن» است. «نیکوتین»، ماده اصلی سیگار و یک داروی اعتیاد آور است و یکی از خشن ترین مواد شیمیایی موجود در سیگار است. برگ توتون و تنباکو حاوی مواد رادیواکتیو، بسته به خاکی که گیاه در آن رشد کرده و کودی که استفاده شده است؛ می باشد. بنابراین افراد سیگاری با آتش زدن هر نخ سیگار مقدار کمی مواد رادیو اکتیو وارد ریه های خود می کنند. این امر یکی دیگر از عوامل کلیدی سرطان ریه در افراد است.

    آیا مصرف سیگار موجب ابتلا به سرطان می شود؟ بله!

    سیگار علت حداقل ۳۰ درصد از مرگهای ناشی از سرطان در ایالات متحده است. ۸۷ درصد از مرگ های ناشی از سرطان ریه در مردان و ۷۰ درصد در زنان بعلت مصرف سیگار است. کشیدن سیگار باعث سرطان «حفره بینی»، «سینوس های پارانازال»، «لب»، «حنجره»، «دهان»، «حلق»، «مری» و «مثانه» است. همچنین مصرف سیگار موجب توسعه سرطان های «لوزالمعده»، «رحم»، «تخمدان»، «کولورکتوم»، «کلیه»، «معده» و برخی از انواع «سرطان خون» می شود. و اما متأسفانه بر اساس آمارهای ارائه شده از منابع گوناگون بالغ بر ۱۲ تا ۱۵ میلیون نفر در ایران سیگاری هستند. رتبه جهانی ایران در مصرف سیگار در میان ۱۲۱ کشور جهان با مصرف سرانه ۷۶۴ نخ در سال در رده شصت و هفتم قرار دارد. پیش از ایران، انگلیس و عراق با مصرف ۷۹۰ و ۷۸۴ نخ در سال قرار دارند و پس از ایران نیز سوئد و کره شمالی با مصرف ۷۵۱ و ۷۱۴ نخ در سال قرار دارند.

بررسی آسیب های شبکه های اجتماعی، اینترنت و موبایل برای فرزندانمان

      نویسنده: دکتر مهری نجات-مدرس دانشگاه تهران

          نکته قابل توجه این است که بدانیم استفاده از کامپیوتر، موبایل و اینترنت مترادف است با مسئولیت پذیری، قانونمندی و محدودیت؛ یعنی نوع فعالیت مشخص است. جالب است که بدانید از سن ۳ سالگی نرم افزارهای آموزشی برای کودکان جذابیت دارد و از ۴ سالگی تا شروع مدرسه میل و ولع یادگیری از طریق کامپیوتر افزایش می یابد. والدین بدون آموزش های لازم در مورد نحوه استفاده از قوانین مربوط به این ابزار حتی فرزندان خود را مورد تشویق های اغراق آمیز در مورد استفاده از این وسائل می کنند و در نتیجه، استفاده نامحدود در دوران کودکی موجب استفاده غیرقابل کنترل و گسترده در نوجوانی می شود. این امر زمانی که به درس، روحیه و رفتار آنها صدمه وارد می کند، والدین را به فکر چاره می اندازد و وقتی کودکان وارد دوران بلوغ و نوجوانی می شوند، دیگر کنترل کاملا از دست والدین خارج می شود. پس چه باید کرد؟

         اخیرا، اتحادیه ی اروپا استفاده از شبکه های اجتماعی را محدود کرده است. در حال حاضر، سن استفاده از شبکه های اجتماعی در اروپا و آمریکا از ۱۳ سال به ۱۶ سال افزایش یافته است. یکی از دلائل اهمیت این موضوع آسیب پذیری بیشتر کودکان در فهم حریم خصوصی و آگاهی از مسائل پیرامون آن می باشد. به عنوان مثال، ممکن است سیاست های حریم خصوصی در شبکه های اجتماعی به زبان غیر مادری نشان داده شود و مسلما کودک آگاه نیست. جالب است بدانید که از ۴۰ وبگاه محبوب کودکان دو سوم آنها اطلاعات شخصی کودکان را برای دسترسی به بخش های مشخصی درخواست می کنند. در ۷ درصد موارد نام، ۵۲ درصد ایمیل، ۴۳ درصد تاریخ تولد، ۴۰ درصد کد پستی، ۲۴ درصد آدرس و ۱۳ درصد شماره موبایل را از کودک می خواهند.   

        برخی کسب اطلاعات از کودکان را توسط سؤالات، مسابقات و جداول مورد هدف قرار می دهند، مثل اطلاعات شخصی آنها، اطلاعات خانواده و دوستان با دادن جایزه و یا امتیاز. درصدی از کودکان به همین سادگی می توانند مدل تجاری سرویس های اینترنتی شوند. در آمار اعلام شده ۱۹ میلیون کاربر اینترنت زیر ۱۸ سال وجود دارد که ۸۰ درصد کاربران شبکه های اجتماعی نوجوانان و دانش آموزان هستند. با این حجم زیاد استفاده از اینترنت و موبایل و شبکه های اجتماعی، سؤال مهم این است که چه باید کرد؟

       یکی از طرح های پیشنهادی مفید، طرح ارتقای سواد والدین در زمینه فضای مجازی می باشد. باید بپذیریم که زندگی در فضای مجازی امری بدیهی و از شاخص های مهم رسانه های پست مدرن می باشد و کنترل والدین در این زمینه الزامی است. ما همه فوائد استفاده از تلفن همراه و شبکه های اجتماعی را می دانیم مثل: اطلاع رسانی، ارتباط دهی و مفرح سازی…ولی آیا پیامدهای نامناسب آن را هم می شناسیم؟

        آگاهی در مورد مضرات استفاده نادرست از این تکنولوژی های جدید جزو الزامات زندگی امروزه است که شامل: اعتیاد روانی، کاهش تعاملات اجتماعی، تنزل ارزشها و اخلاقیات، زوال تدریجی ادبیات ملی، بلوغ زودرس، به خطر افتادن امنیت شخصی، اضطراب، افسردگی، پرخاشگری، انحرافات جنسی و حتی اثر بر روی تکامل فیزیکی و جسمی کودکان و نوجوانان که در مرحله رشد هستند که می توان به موارد بد خوابی، مشکلات بینایی، استخوانی، چاقی، اثر بر مغز آنها و در نتیجه بر حافظه و تمرکز و همچنین اثر بر روی مهارتهای اجتماعی و ارتباطی به خصوص با خانواده که منجر به از بین رفتن ارتباط صمیمی بین اعضای خانواده می شود، نام برد. متأسفانه، بر اساس تحقیقات یک مجله انگلیسی نشان داده شده است که بعد از اختراع اسلحه، اختراع تلفن همراه بدترین اختراع در همه زمان ها بوده است و سؤال مهم این است که آیا می دانید برای جلوگیری از این مشکلات چه باید انجام بدهیم؟ و آیا در مورد سواد اینترنتی اطلاعات کافی دارید؟     

آنچه که باید در مورد خشونت در مدارس بدانید!

    نویسنده: دکتر مهری نجات-پژوهشگر و مدرس دانشگاه تهران

 

        مدرسه اغلب نخستین مکانی است که مجبوریم با دیگران زندگی کنیم. مدرسه جدا و متفاوت از جامعه نیست و حتی در جامعه و خانواده نیز خشونت وجود دارد، اما مدرسه محلی است که برای زندگی آینده در آن آماده می شویم. آموزش فرد و اجتماعی شدن را از طریق احترام به دیگران و پذیرفتن آنان می آموزیم.

       همانطور که می دانید خشونت یکی از مهمترین آسیب هایی است که سلامت روان فرد و در نهایت جامعه را به خطر می اندازد و تنها به همین دلیل، آموزش در ارتباط با خشونت در مدارس در مقایسه با مکان های دیگر از حساسیت ویژه ای برخوردار است؛ زیرا اگر به اعمال خشونت در مدارس فرصت و امکان دهیم، موجب شده ایم که جامعه فردا خشن تر از امروز شود.

       و اما خشونت در مدارس به چه شکل هایی دیده می شود؟ این نوع خشونت در کلاس بین هم شاگردی ها و معلم و دانش آموز می تواند وجود داشته باشد. همچنین، خشونت در حیاط و بین دانش آموزان نیز مشاهده می شود. این خشونت می تواند در راه مدرسه و بین دانش آموزان و جوانانی که از جاهای دیگر می آیند نیز بروز نماید. رفتار خشونت آمیز شامل: «زورگویی»، «باج گیری»، «دزدی»، «تخریب اموال و آسیب رساندن به محل – وسائل و تجهیزات مدرسه» است که باید اعتراف کرد که شایع ترین نوع خشونت، خشونت کلامی و روانی است. این نوع خشونت، مخرب ترین خشونتی است که بین هم شاگردی ها و دانش آموزان و معلمان خیلی شایع است.

      در بررسی هایی که در سال ۱۹۹۸-۱۹۹۵ میلادی در مدارس فرانسه انجام شد، آمار خشونت در این مدارس بین ۵ تا ۱۰ درصد بوده است. آمار افزایش نداشته است اما شدت خشونت افزایش داشته است. در مدارس ایران به خصوص در مقطع دبیرستان اول نیز مواردی از خشونت گزارش شده است و اما علل خشونت در مدارس چیست؟

  • افت تحصیلی و مشکل یادگیری در دانش آموز که باعث آسیب پذیر شدن دانش آموز می شود. افت تحصیلی و عدم پیشرفت در دروس مدرسه می تواند در اثر ضریب هوشی پایین تر نسبت به سایر دانش آموزان، اختلال یادگیری، بیش فعالی، تشنج، بیماری های جسمی و غیره باشد. این دانش آموزان بسیار آسیب پذیر هستند. در اینجا دانش آموز به دلیل افت تحصیلی مورد سرزنش و تحقیر هم کلاسی ها و معلم های خود قرار می گیرد و دچار اضطراب و افسردگی می شود که این یک نمونه بارز از خشونت کلامی و روانی است.
  • از علل دیگر می توان گفت که دانش آموز دچار اختلال رفتاری است و در مدرسه موجب آزار دانش آموزان دیگر می شود یا دانش آموزان پرخاشگر و مبتلا به بیماری های روانی هم کلاسی های خود را مورد آزار قرار می دهند.
  • در مقاطع اول و دوم دبیرستان دانش آموزانی که مشکلات خلقی و شخصیتی دارند به مواد مخدر روی آورده و شدت خشونت افزایش می یابد.
  • از علل مربوط به معلمان و مربیان مدارس می توان به وجود «افسردگی»، «اضطراب» و «مشکلات شخصیتی»، اشاره کرد. «مسائل اقتصادی»، «خانوادگی» و «جنسیتی» نیز موجب می شوند تا دانش آموزان تحت خشونت فیزیکی یا روانی قرار گیرند.

        برای کاهش خشونت در مدارس راهکارهای زیر پیشنهاد می گردند:

  • ارزیابی سلامت روانی و جسمی دانش آموزان در بدو ورود به مدارس و به طور سالیانه.
  • تشخیص و درمان دانش آموزان مشکل دار.
  • استفاده از مشاورین و متخصصین در مدارس برای ارزیابی دانش آموزان.
  • ارزیابی سلامت روانی معلمان، مربیان، پرسنل مدارس و راننده های سرویس مدارس.
  • حمایت از دانش آموزان خانواده هایی که دچار بحران های اقتصادی، اجتماعی و بیماری هستند.
  • آموزش صحیح بهداشت روان به مربیان، دانش آموزان و والدین آنان در این ارتباط.

 

قاچاقچیان انسان به علت بحران مهاجرت افراد بیشتری را به بردگی می کشند!

      نویسنده: دکتر فاطمه مهسا کارآموزیان

        طبق گزارش اتحادیه اروپا درباره «قاچاق انسان»، گروههای جنایتکار در حال سوء استفاده از بحران «مهاجرت» در اروپا هستند و افراد را به زور به کار جنسی و اشکال دیگر از برده داری وادار می کنند. در این گزارش هشدار داده شده است که «کودکان» هدف ارجحی برای قاچاقچیان هستند، و سرنوشت بیشتر کودکانی که بدون همراه وارد اروپا شده اند، نامعلوم است. حدود ۹۶۰۰۰ کودک بدون همراه در سال ۲۰۱۵ برای پناهندگی وارد اروپا شده اند، در حدود یک پنجم از تعداد کل پناهندگان کودک می باشند. باید گفت که از این تعداد تنها ورود ۱۰۰۰۰ کودک از طریق سازمان های رسمی اتحادیه اروپا گزارش شده است. در اوائل سال جاری، مقامات آلمانی گزارش کردند که حدود ۴۷۰۰ کودک به دست مقامات سپرده شده اند؛ در حالی که طبق گزارش هفته گذشته در سوئد ۱۰ کودک ناپدید شده اند. طبق گزارش کمیسیون اروپا هشدار داده شده است که پدیده «قاچاق کودکان» به علت بحران مهاجرت تشدید شده است؛ هر چند این گزارش تعداد افرادی که اسیر باندهای جنایتکار شده اند را تخمین نزده است.

    گروههای جرائم سازمان یافته، کودکان را تحت عنوان استخدام با نرخ نسبتا ارزان می فروشند. کودکان قاچاقق بین سنین ۶ ماه تا ۱۰ سال خرید و فروش می شوند و اغلب به مبلغ (۴۰۰۰ – ۳۰۰۰ یورو تا ۸۰۰۰ یورو فروخته می شوند که اغلب همان مبلغ ۴۰۰۰ یورو گزارش شده است. مقامات اتحادیه اروپا نام ۱۵۸۴۶ قربانی قاچاق را در ۱۴-۲۰۱۳ ثبت کرده اند که ۲۳۷۵ نفر از آنها کودک هستند. نویسندگان این گزارش معتقدند که تعداد واقعی قربانیان به مراتب بالاتر از این رقم است. حدود یک پنجم (۲۱%) از این افراد به کار اجباری وادار شده اند و اغلب به عنوان کارگر کشاورزی اجیر گشته اند که شکلی از برده داری است و بیشتر بر بهره برداری از مردان متمرکز است. باقی مانده قربانیان اغلب به عنوان کارگر خانگی استثمار می شوند.


       نویسندگان این گزارش زنگ خطر را در مورد قاچاق زنان و دختران از «نیجریه» به «ایتالیا» به صدا درآورده اند. قاچاقچیان از مسیرهای «مهاجرت قانونی» و متقاعد کردن اتباع غیر اتحادیه اروپا برای «پناهندگی» و یا «اخذ اقامت»، افراد را فریفته و مورد سوء استفاده قرار می دهند. کاترین بریدر، یک مقام مسئول می گوید: “آمار رسمی این تجارت ننگین شرم آور است. قربانیان قاچاق در صورتی که دستگیر شوند، فرار می کنند. بسیار، بسیار برای من تکان دهنده است که اغلب نیروهای پلیس این جرم و جنایت را می بینند و تنها از آن تحت عنوان «مهاجران غیرقانونی» یاد می کنند”.

      ماه گذشته قطعنامه ضد قاچاق در پارلمان اروپا جهت نجات قربانیان و کمک به بهبود آنها تصویب شد. کشورهای عضو اتحادیه اروپا ۳۰ روز دوره بهبودی برای افراد قربانی در نظر گرفته اند که طی آن دولت ها متعهد به ارائه «محل اقامت»، «درمان پزشکی» و «مشاوره حقوقی» به این افراد هستند. «انگلستان»، دوره درمان را ۴۵ روزه در نظر گرفته است. کاترین بریدر می گوید: “برای بازیابی این افراد به دوره طولانی تری نیاز است. عمق مشکل جائی است که فرد به عنوان برده جنسی فروخته شده باشد. نیاز است تا از افرادی که مورد تجاوز قرار گرفته اند به طور قانونی حفاظت کنیم تا بهبود یابند. متأسفانه، برخی از دختران به طور پیاپی مورد آزار جنسی قرار گرفته اند و نیاز به حمایت و پشتیبانی طولانی مدت دارند.” وی همچنین از دولت ها خواست تا «بحران مهاجرت» را درک کنند. هنگامی که مهاجران به دنبال رسیدن به سواحل اروپا هستند و راه بازگشتی پشت سر خود نمی بینند؛ طعمه خوبی برای قاچاقچیان هستند. سال گذشته با همکاری اینترپل ۲۵۰ قاچاقچی انسان طی عملیات های مشترکی بازداشت شدند. «کوپر» می گوید: “اخراج از اروپا می تواند یک هدیه به این مجرمان برای ادامه دادن تجارت شیطانی شان باشد”.

 

 

قاچاق اسلحه و مهمات

     پژوهشگر: مرتضی رجائی خراسانی

        مبارزه با جرائم سازمان یافته و قاچاق سلاح گرم بسیار مهم است و نیاز است که سیستم کیفری و بخش های اجرای قانون بطور مؤثر وارد عمل شوند. در همین راستا لازم است تا شیوه های جدید قاچاق سلاح گرم و مسیرهای آن  شناسایی شوند، لذا جهت تعیین ماهیت پیچیده قاچاق اسلحه نیاز به شواهد و داده های معتبر در سطح ملی و بین المللی داریم تا بتوانیم درک بهتری از این نوع جرائم داشته باشیم. اولین گام برای رویارویی با چالش سلاح های غیر قانونی، اجرای قانون کیفری می باشد که امری بسیار ضروری و مؤثر است. لازم به ذکر است که اسلحه غیر قانونی نه تنها میزان قتل را افزایش می دهد، بلکه قاچاقچیان مواد مخدر را نیز قوی تر می سازد. از طرف دیگر وجود سلاح های غیر قانونی میزان جرم و خشونت را علیه دختران و زنان افزایش می دهند.

      نتایج یک مطالعه توسط دفتر جرم و مواد مخدر سازمان ملل، UNODC در مورد سلاح گرم نشان داد که قاچاق اسلحه جریان پویایی دارد و طبق کنوانسیون مبارزه با جرائم سازمان یافته، “تولید غیر قانونی و قاچاق سلاحهای گرم، قطعات و اجزای آنها و مهمات” ممنوع است. در همین راستا شناسایی مسیرهای مورد استفاده در قاچاق سلاحهای گرم بسیار مهم هستند. گاهی این مسیرها جدید و غیر قابل پیش بینی می باشند.   

     دفتر مبارزه با جرائم سازمان یافته سازمان ملل یک تحقیق جامع با همکاری ۱۶ کشور عضو انجام داد و توانست ماهیت فرا ملی قاچاق سلاح گرم و مسیرها والگوهای مورد استفاده قاچاقچیان را شناسایی کرده و اطلاعات مفیدی را در این ارتباط بدست آورد. بنابراین با پشتیبانی فنی UNODC ، یک رویکرد استاندارد از قالب های معمول قاچاق بدست آمد.

        ده قاچاقچی عمده سلاح بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ عبارت بودند از: ایالات متحده آمریکا ۳۷%، روسیه ۲۷%، چین ۵%، اسرائیل ۲%، اوکراین ۳%، ایتالیا ۳%، اسپانیا ۳%، بریتانیا ۴%، فرانسه ۵%، آلمان ۵%، و سایر کشورها ۱۲%.

        جالب است بدانید که جریان سلاح های با قدرت بالا از ایالات متحده به آمریکای لاتین و کارائیب، میزان خشونت در این مناطق را تشدید کرده و نفوذ آمریکا را در نیمکره غربی تضعیف کرده است. هرچند مجلس سنا آمریکا اقداماتی نظیر ممنوعیت حمل اسلحه و ممنوعیت خرید آنرا رد کرد، اما دولت اوباما هنوز هم می تواند به منظور کاهش در دسترس بودن سلاح های قاچاق و مهمات، اقدامات اجرایی مقتضی را بکار گیرد. با راه اندازی طرح مریدا در سال ۲۰۰۷، دولت های آمریکا و مکزیک به یک چارچوب مشترک جهت امنیت منطقه متعهد شدند. در این میان، ایالات متحده متعهد به تلاش جهت مبارزه با قاچاق سلاح و مهمات به مکزیک و جاهای دیگر در آمریکا شد و در همین راستا مبارزه را تشدید کرد.

      دفتر جرم و مواد مخدر سازمان ملل گزارش می دهد که دسترسی آسان به سلاح گرم یک عامل عمده بر افزایش قتل در آمریکای لاتین و کارائیب است. میزان قتل مربوط به اسلحه در آمریکای لاتین ۳۰ درصد بیش از میانگین جهانی در سال ۲۰۱۰ است. بانک جهانی تخمین می زند که نرخ جرم در آمریکای لاتین ۸ درصد تولید ناخالص ملی است که برای «اجرای قانون»، «ایجاد امنیت» و «درمان پزشکی» هزینه می گردد، لذا باید مقررات سهل گیرانه که سبب تشدید قاچاق بین المللی می شود را برداشت و با اجرای قانون قوی به مبارزه قاچاق سلاح گرم رفت.

      اسلحه های غیرقانونی کوچک بیشتر موجب افزایش خشونت و قتل می گردند، چراکه این سلاح ها کوچک بوده و به راحتی قابل حمل هستند و کار با آنها به حدی آسان است که حتی یک کودک نیز می تواند با عضلات کوچک خود از آن استفاده کند. توجه داشته باشید که در دسترس بودن سلاح، شریک جنایات جنگی است. «بان کی مون»، دبیر کل سازمان ملل متحد، گفت که در دسترس بودن اسلحه کوچک و سلاحهای سبک عامل بیش از ۲۵۰ درگیری در دهه گذشته بوده است، که منجر به بیش از ۵۰۰۰۰ مرگ در هر سال شده است. در این میان غیر نظامیان، از جمله کودکان؛ بیشتر متضرر شده اند. قاچاق سلاح، تحت مدیریت ضعیف دولت ها به «شورشیان»، «باندهای مواد مخدر»، «سازمان های جنایی»، «دزدان دریایی» و «گروه های تروریستی» اجازه می دهد تا قدرت خود را تقویت کنند. نماینده دولت عراق در سازمان ملل نیز اعلام کرد که وجود سلاح های قاچاق عامل کشتار انسانهای بی دفاع در خاور میانه بوده است.

  منابع:

https://www.unodc.org/unodc/en/firearms-protocol/global-firearms-trafficking-study.html

http://www.cfr.org/arms-industries-and-trade/strategy-reduce-gun-trafficking-violence-americas/p31155                

http://www.un.org/press/en/2015/sc11889.doc.htm

جرائم سازمان یافته

    نویسنده: مرتضی رجائی خراسانی

    خطرناک ترین جرایمی که به ســبب ویژگی های خاص خود امنیت اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاســی جامعه را با تهدید مواجه می ســازد، جرائم ســازمان یافته اســت که همزمان با پیشرفت علم و فن آوری در عرصه جهانی ، مظاهر آن با اشکال نوین خودنمایی کرده و به سبب پیچیدگی ســاختار گروه های مجرمانه، شبکه ســازی سازمان های جهانی و هم دســتان آنها، در فعالیت های مشــترک در سراســر جهان ، پدیده ای جدید است که تأثیرات شگرفی بر اقتصاد، سیاست، امنیت و در نهایت کل جوامع ملی و بین المللی می گذارد. مشــخص کردن محدوده جرائم ســازمان یافته و انواع فعالیت های آن به علت ماهیت پنهان و زیر زمینی بودن آن کار آســانی نیســت و اغلب توسط گروه ها و سازمان هایی انجام می شود که دارای تشکیلات و بنیه قوی مالی هستند. به طوری که دارایی تعدادی از این ســازمان ها چندین برابر بودجه برخی کشورهاســت و تأثیر شگرفی نیز بر اقتصاد، سیاســت و فرهنگ جوامع می گذارد. باید گفت که هدف آنها دســتیابی به قدرت سیاسی نیست؛ بلکه کســب درآمد و اقتدار مالی از این راه اســت.   تعریف های زیادی از جرم سازمان یافته ارایه شده است که با وجود تفاوت هایی که دارند از حیث مفهوم مشترک هستند. میتوان گفت که جرم سازمان یافته عبارت است از: «فعالیت مجرمانه مستمری که با هماهنگی صورت می گیرد» و یا «یک سری معاملات غیر قانونی که توسط مجرمان متعدد برای یک دوره مستمر صورت می گیرد و هدف از این معاملات کسب امتیازات اقتصادی و قدرت سیاسی است که غالباً با ایجاد ترس و فساد ادامه حیات می دهد ». در واقع، جرم سازمان یافته عبارت از فعالیت های غیر قانونی و هماهنگ گروهی منسجم از اشخاص است که با تبانی باهم جهت تحصیل منافع مادی و قدرت، به ارتکاب مستمر مجرمانه می پردازند و برای رسیدن به اهداف خود از هر نوع ابزار مجرمانه نیز استفاده می کنند.

میتوان گفت که اجتماع بیش از دو نفر نقطه‌ بنیادین یک سازمان بزهکار را تشکیل می‌دهد، مشروط بر اینکه از ویژگی‌های سازمان های دیگر برخوردار باشند. سازمان‌های بزهکار دارای نوعی ساختار سازمانی و عمدتا ساختار هرمی شکل هستند. فعالیت‌های آنها مقطعی نیست و به صورت مستمر ادامه دارد. دارای قدرت مرکزی می باشد و مدیریت واحد و منسجمی بر کل سازمان و اعضا‌ی آن اعمال میشود. دارای  ساختار هرمی شکل از هسته قدرت به سمت پایین می باشد. حفظ و تداوم ساختار سازمانی مستلزم وجود نوعی قواعد الزام‌‌آور است که همه‌ اعضاء ناگزیر به رعایت آن می‌باشند و در این سازمانهای بزهکار یک تقسیم کار ویژه میان اعضاء وجود دارد.