بررسی رشد و توسعه صنعت گردشگری و افزایش رونق اقتصادی

   59256

آرزو مظلوم ساکی-کارشناس مدیریت امور فرهنگی


صنعت گردشگری یکی از زیر مجموعه های صنایع فرهنگی است و در واقع پدیده ی نو و تازه ای در تاریخ زندگی بشر نیست و همواره جزء ساختارهای اجتماعی و فرهنگی جوامع بوده است. اگرچه صنعت گردشگری یکی از مهمترین ابعاد اقتصادی در بسیاری از کشورها شمرده می شود اما متأسفانه در ایران کمتر به صورت جدی و کاربردی به آن توجه شده است .هدف از این پژوهش آشنایی با اهمیت ارتقاء سطح کیفی مناطق گردشگری و عوامل دخیل در بازسازی و ترمیم اماکن گردشگری جهت جذب بازدیدگنندگان و ایجاد رونق اقتصادی با استفاده از خدمات هنری می باشد. تهیه یک برنامه موفق بازاریابی در حوزه گردشگری با تجزیه و تحلیل عوامل محیطی و با در نظر گرفتن عوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و همچنین موقعیت جغرافیای آن می تواند موجب افزایش رونق اقتصادی شود.

صنعت گردشگری منجر به شناخت گردشگران نسبت به آثار هنری، اماکن تاریخی، آداب و رسوم، نوع شیوه زندگی افراد بومی، غذاهای محلی، نوع گویش و یا زبان مردم آن ناحیه، آشنایی با صنایع دستی و یا حتی سازهای موسیقی نواحی مختلف می شود. توجه به موارد فوق موجب افزایش منافع اقتصادی، اشتغال زایی، تولید کالاها و خدمات محلی شده و سبب استحکام حس تعلق افراد بومی به منطقه زندگی شان می شود. گردشگران می توانند کیفیت زندگی مردم محلی را با ایجاد شغل و استقبال از صنایع بومی و بازدید از اماکن باستانی و یا حتی طبیعی، افزایش دهند و منجر به بهبود استانداردهای زندگی شوند. از عوامل مؤثر بر صنعت گردشگری می توان به مجهز شدن مناطق به انواع لوازم و ضروریات مانند: استراحتگاه های مناسب حتی با حفظ پوشش بافت قدیمی سازه های آن مناطق ایجاد کرد. در واقع، نیاز به ساخت هتل های مدرن در مناطق دور افتاده نیست و می توان تنها با بازسازی خانه های قدیمی و ایجاد تسهیلات مورد نیاز در استراحتگاه ها، فضایی مناسب اما با حفظ پوشش سنتی آن منطقه، ایجاد کرد.

گسترش فرهنگ حفظ محیط زیست، تقویت درک فرهنگی و افزایش انگیزه جهت حفظ آثار باستانی و هنرهای سنتی توسط مردم محلی باعث جذب گردشگرانی می شود که خواستار شناخت و افزایش آگاهی خود نسبت به آداب و سنن منطقه هستند. ارائه آموزش اثربخش به مردم نواحی و حتی آشنایی گردشگران نسبت به حفظ محیط، مستلزم برنامه ریزیهای فرهنگی توسط مدیریت منابع انسانی مرتبط با حوزه گردشگری است که در رأس آن ارگان های ذیربط می توانند در جهت به روزرسانی امکانات و تسهیلات و یا حتی تبلیغات نقش پررنگی داشته باشند. آموزش همواره به عنوان یکی از بخش های زیرساختی مدیریت کیفیت و منابع انسانی در صنعت گردشگری مطرح بوده اما نتایج کاربردی دربرنداشته است .

 تبلیغات نیز از سوی رسانه های همگانی جهت آشنایی با مناطق و اماکن گردشگری به مردم بایستی در نظر گرفته شود. بسیاری از آثار باستانی در ایران به دلیل فقدان توجه و رسیدگی در حال تخریب هستند و حتی بسیاری از شهروندان از تمامی نقاط دیدنی و جاذبه های تاریخی و باستانی ایران، اطلاع دقیقی ندارند. از سوی دیگر تعداد گردشگران خارجی در ایران محدود است، بنابراین جهانیان هنوز ایران را به خوبی نمی شناسند. مراودات بین المللی و معرفی فرهنگی در شبکه های ماهواره ای توسط مدیریت داخلی می تواند راهی جهت آشناسازی جذابیت های گردشگری ایران به مردمان جهان شود. لذا معرفی نقاط دیدنی و بازسازی آثار باستانی و تلاش برای حفظ و نگهداری آنها موجب جذب گردشگران بسیاری به مناطق گردشگری می شود .متأسفانه، در امر بازاریابی نه تنها سرمایه گذاری کافی انجام نگرفته بلکه سیاست های روشنی نیز تدوین نگردیده است؛ همچنین فعالیت های انجام شده غیرعلمی و پراکنده بوده اند.

بررسی معضلات و مشکلات هنری در حوزه گردشگری ازجمله مباحثی است که کمتر به آن پرداخته شده و یا به عبارتی از ارزش گذاری کمتری در سطح جامعه برخوردار است. فقدان و یا کمبود فضاهای مناسب  هنری – فرهنگی در سطح استان ها، روستاها و دهستان ها در قالب معرفی و شناخت صنایع هنری قومیت های مختلف به مردم، یکی از مواردی است که کمتر به آن پرداخته شده است. خوشبختانه، به دلیل وجود خرده فرهنگ‌های بسیار در کشور، ما شاهد سنت‌ها، آداب و خصلت‌های ویژه قومیت های متفاوتی هستیم که هر یک نشانگر فرهنگ و هنر سرزمینمان می باشند که بایستی با ایجاد فضاهای مناسب جهت ارائه آن‌ها و حتی معرفی آثار باستانی آن‌ها را ارزش گذاری کنیم. معرفی صنایع دستی اماکن گردشگری از جمله قلم زنی، میناکاری، سفالگری، خاتم کاری، منبت کاری، چرم دوزی، فیروزه تراشی و حتی موسیقی محلی هر استان باعث شناخت و آگاهی هر چه بیشتر مردم نسبت به همنوعان خودشان می‌شود. متأسفانه مردم، آگاهی چندانی از موسیقی‌های محلی - قومیتی و حتی آشنایی با سازهای اصیل ایرانی که هنوز در برخی مناطق و نواحی دورافتاده استفاده می‌شود، ندارند. در واقع، موسیقی اصیل ایرانی یک میراث فرهنگی و معنوی تاریخ است؛ بنابراین معرفی موسیقی نواحی مختلف ایران در فضاهای مناسب فرهنگی و ایجاد برنامه‌های مفرح موسیقی توسط نوازنده های بومی همراه با نواختن سازهای نادر که متعلق به همان نواحی است می‌تواند نشان دهنده فرهنگ و هنر  آن نواحی به بازدیدگنندگان باشد. حتی ساخت و آموزش نوازندگی سازهای سنتی می تواند از جمله جاذبه های یک منطقه گردشگری بشمار رود .هنر ساخت ساز ترکیبی از هنرهایی مانند: درود گری، زرگری، معرق و… است. معرفی سازهای نایاب و کمیاب ایرانی مانند: باغلاما، موسیقار، سرنای، چغانه، دوتار، غچک، کمانه و غیره می تواند تحولی برای فضای گردشگری باشد و موجب افزایش آگاهی گردشگران نسبت به فرهنگ و هنر آن نواحی شود .

بنابراین، باید گفت که درک و شناخت گردشگری و توسعه زیرساخت های آن، نیازمند آموزش همگانی و گسترش دانش گردشگری است که می تواند زمینه های موفقیت در حوزه اشتغال و تجارت محصولات فرهنگی، تولید و خدمات را فراهم کند. ایجاد زمینه و فضای مناسب برای حضور گردشگران خارجی و ایرانی و خانواده ها به ویژه جوانان در مرکز و برنامه های فرهنگی و فراهم سازی محیط مساعد برای رشد و تعالی فرهنگ نواحی راهی برای افزایش رونق اقتصادی و حمایت از صنعت گردشگری است.

 

 


نظر شما