دارودرمانی تجمع آهن در بدن

   42203

دكتر عفت داودی منفرد، دستيار تخصصی فارماكوتراپی (داروسازی بالينی)، دانشگاه علوم پزشكی تهران


افزايش سطح سرمی آهن در بدن، شرايطی است كه درافزايش دريافت آهن يا افزايش در جذب آهن رخ می دهد. درمان آن می تواند بسته به نوع بيماری با فلبوتومی يا فصد خون و يا درمان با شلاته كننده های آهن انجام شود.  افزايش دريافت آهن در اثر انتقال خون در بيماريهایی مانند تالاسمی ماژور يا آنمی سلولهای داسی شكل رخ می دهد كه معمولا بعد از هر ١٠ بار دريافت خون به سطوح بالايی می رسد كه نياز به تركيبات شلاته كننده های آهن باشد. افزايش در جذب آهن می تواند به علت موتاسيون در ژن HFE  كه زمينه ساز هموكروماتوز ارثی است يا افزايش جذبی كه در انواع تالاسمی ها رخ می دهد، ديده شود. افزايش سطح سرمی آهن در اثر مصرف خوراكی بيش از اندازه، احتمال بسيار كمی دارد مگر در بيماران با موتاسيون در ژن HFE كه خود زمينه هموكروماتوز و تجمع آهن را دارند.

هموكروماتوز بيماری ای ست كه در آن فرد تقريبا به اندازه دو برابر يک فرد عادی آهن جذب می كند و به همين دليل به تدريج در دهه ٤٠ و ٥٠ زندگی خود، علايم افزايش سطح سرمی آهن كه بيشتر به علت رسوب آهن در كبد است، را نشان می دهد.

تست ها و مداخلات تشخيصی اغلب شامل فريتين سرمی،TSAT  (شاخص اشباع آهن) و MRI كبدی است. فريتين نرمال عددی بين ٥٠-٢٠٠ mcg/L است. معمولا تا محدوده فريتين ٥٠٠ تا ١٠٠٠  اقدام خاصی نياز نيست، اما در فريتين بالای ١٠٠٠ درمان با شلاته كننده های آهن؛ مانند: دفروكسامين با نام تجاري ®️ Desferal و یا  دفرازیروکس  انجام می شود.


نظر شما