سیری در تاریخ

   17915


خانم اشرف الملوک فخرالدوله، متولد ۱۲۶۱ خورشیدی یکی از شاهزادگان قاجار و دختر «مظفرالدین شاه» و «سرورالسلطنه» بود. او خواهرزادهٔ عبدالحسین میرزا فرمانفرما، دخترخالهٔ محمد مصدق و مادر علی امینی بود. فخرالدوله در 14 سالگی به عقد «محسن خان امین‌الملک» ملقب به امین‌الدوله درآمد. قبل از این ازدواج، «نجم‌السلطنه» خواهر «سرورالسلطنه» و خاله «فخرالدوله»، او را برای پسر خود محمد مصدق خواستگاری کرده بود، اما شاه تمایل داشت دخترش با خاندان قدرتمندتری وصلت کند و به این جهت دختر خود را به امین‌الدوله داد. ازدواج فخرالدوله با امین‌الملک باعث رنجش نجم‌السلطنه از سرورالسلطنه شد.

فخرالدوله، زنی با درایت و نیکوکار بود. وی با تدبیر و كاردانی، خود و خانواده اش را از آشفتگی‌های مربوط به عزل پدرشوهر و غضب دربار به او، خلع برادرزاده اش احمدشاه از سلطنت و دیگر گرفتاری‌های سیاسی رهانید؛ ضمن آنکه از صرف ثروت خود در امور خیریه فروگذاری نكرد.

از جمله كارهای مهم او تأسیس آسایشگاه سالمندان در املاک موروثی‌اش واقع در كهریزک است كه امروزه جزو عظیم ترین مؤسسات یاری رسانی به مصدومان، از كار افتادگان و سالمندان به شمار می ‌رود.
فخر الدوله، یكی از زنان ثروتمند ایران بود. او اولین فرد وارد كننده تاكسی به تهران بود که با قرار دادن سیستم تاكسیرانی در تهران و احداث مسجد فخرالدوله و چند بنای دیگر خیلی زود توانست لیاقت و كاردانی خود را بروز داده و تاریخ از او به عنوان یک زن خلاق و اجتماعی یاد ‌كند. او قصد تأسیس بورس ملی را در ایران داشت که به علت فراهم نبودن شرایط موفق نشد. فخرالدوله، سرپرستی تعدادی فرزند یتیم را برعهده گرفته بود و امکان تحصیل برای آنان فراهم کرده بود؛ در هنگام وفاتش تعداد آنان ۲۸ تن بودند. همچنین، او به پسرهایی كه می‌خواستند متأهل شوند یک تاكسی برای امرار معاش هدیه می ‌داد.

فخرالدوله، در اواخر عمر به علت از دست دادن پسرش حسین امینی، دچار اندوه فراوان شد. او پس از این واقعه، اوقات خود را در باغ الهیه می ‌گذراند و از مراوده با اشخاص خودداری می ‌کرد. او در آخرین سفرش به عتبات آرامگاهی در نجف خریداری کرده بود، اما مدتی پیش از فوتش به اطرافیانش گفت که او را در گورستان «ابن بابویه» در ری و  در کنار مزار پسرش به خاک بسپارند. او در دی ماه ۱۳۳۴ در سن 73 سالگی بر اثر سکته قلبی درگذشت.


نظر شما