سخن سردبیر

   18417

فاطمه مهسا کارآموزیان


وقوع زمین لرزه به طرق مختلفی به جامعه آسیب وارد می کند. پس از زلزله های شدید اکثر افراد هیچ جایی برای سکونت ندارند، نه تنها خانه های آنها بلکه کل شهر ویران شده است. انسان های بسیاری زیر آوار به دام افتاده اند و عده ای خانواده شان را از دست داده اند. بازمانده های زلزله، فشارعصبی و روانی زیادی تحمل می کنند و با بی ثباتی مالی مواجه هستند. همه چیز نابود شده است. خطرزلزله، خطری جدی است که فجایع دردناکی به بار می آورد. بیشتر زمین لرزه ها اغلب در کشورهای چین، اندونزی، پاکستان، ایران، ایالات متحده، ژاپن و فیلیپین اتفاق می افتند. این کشورها آتشفشان های متعددی دارند. سه عامل اصلی برای زمین لرزه وجود دارد: حرکت صفحات تکتونیکی، فعالیت های انسانی و فوران های آتشفشانی.

 گفته می شود که علت اصلی زمین لرزه حرکت صفحات تکتونیکی است. پوسته زمین شامل بسیاری از قطعات به نام صفحات تکتونیکی است. صفحات در امتداد لایه بیرونی زمین وجود دارند که بر روی ماگمای مذاب در زیر پوسته زمین شناور هستند. صفحات به طور مداوم حرکت کرده و از روی یکدیگر عبور می کنند. هنگامی که دو صفحه با یکدیگر برخورد کنند، به یکدیگر فشار وارد کرده، اما حرکت نمی کنند. بعد از مدتی، فشار افزایش می یابد. انتشار ناگهانی انرژی و قدرت صفحات موجب لرزش زمین می شود و دو صفحه شروع به شکست می کنند. یکی دیگر از عوامل مؤثر در زلزله، فعالیت های انسانی است. احداث آسمان خراشها یک مثال خوب از فعالیت های انسانی است که ممکن است باعث ایجاد زلزله شود. اگر آسمان خراش ها بر روی گسل ها ساخته شوند، فشار وراده بر زمین ممکن است موجب بیدارسازی گسل شود. دفع زباله های سمی در کوهها و یا چاههای عمیق هم می تواند موجب زلزله شود. علاوه بر این، فشار حاصل از استخراج نفت و گاز طبیعی نیز می تواند باعث زمین لرزه شود. فوران های آتشفشانی نیز می توانند باعث زمین لرزه شوند. به طور معمول زمین لرزه ها در مناطقی با فعالیت های آتشفشانی رخ می دهند.

زلزله از لحاظ اجتماعی، محیطی و اقتصادی می تواند مخرب باشد. پس از وقوع زلزله  شاهد صحنه های دردناکی از رنج و غم بازمانده ها هستیم. بسیاری از مردم بی خانمان می شوند. تعدادی می میرند و عده ای نیز عزیزان خود را از دست می دهند. یکی از بزرگترین اثرات زلزله، آسیب های روانی است که بر بازماندگان به جا می گذارد. زلزله شدید ساختمان ها، کارخانه ها، بیمارستان ها، مغازه ها، جاده ها، پل ها و مدارس را از بین می برد. علاوه بر این، زمین لرزه ها می توانند باعث اختلال در خدمات عمومی مانند: سیستم های حمل و نقل و ارتباطی شوند. بدترین حالت این است که بازماندگان با کمبود آب آشامیدنی مواجه می شوند زیرا لوله های آب ترکیده و یا منابع آب آلوده شده اند. کودکان و نوجوانانی به علت زلزله کشته شده اند. بسیاری از والدین افسرده می شوند. در موارد دیگر کودکانی از زیر آوار نجات پیدا می کنند درحالی که تمام خانواده خود را از دست داده اند. وقوع پس لرزه ها در شرایط بحران تنش مضاعفی به بازمانده های زلزله وارد می کند. به غیر از اثرات اجتماعی و زیست محیطی، زمین لرزه ها بر اقتصاد کشور نیز اثر منفی دارند. پس از زلزله ممکن است بازارها مختل شوند و افرادی که قصد سرمایه گذاری در منطقه داشته اند، ممکن است پس از زلزله از این کار انصراف دهند که این امر سبب از بین رفتن فرصت های شغلی و همچنین کاهش درآمد منطقه خواهد شد.

دولت ها باید مسئول جبران آسیب های ناشی از زلزله باشند. آنها باید مبلغ قابل توجهی برای بازسازی مناطق آسیب دیده اختصاص دهند. همچنین باید توزیع غذا و دارو و اقلام مورد نیاز بطور بهینه انجام گیرد. بسیار مهم است که تسهیلات و اقلام مورد نیاز بازماندگان در مناطق زلزله زده در اولین فرصت توزیع شوند، زیرا زندگی آنان در معرض خطر است. کمک های مردمی در کنار تلاش های سازمان های مردم نهاد هم می تواند به رفع آلام آسیب دیدگان کمک شایانی کند.

باید اعتراف کنیم که زمین لرزه به سختی پیش بینی می شود و هر زمان می تواند رخ دهد، لذا جلوگیری از زلزله کاملا غیرممکن است. بنابراین، انجام اقدامات مناسب برای کاهش آسیب و تلفات از اهمیت زیادی برخوردار است. برخی از اقدامات ایمنی مانند: تخلیه ی منطقه قبل از زلزله و ایمن سازی ساختمان ها جهت مقاومت در برابر زمین لرزه باید انجام شوند. بعضی از کشورها مانند ایالات متحده و ژاپن تحقیقاتی در مورد طراحی ساختمان های مقاوم در برابر زمین لرزه انجام دادند. در نتیجه، هنگام زلزله کل ساختمان بدون لرزش به حرکت در می آید. امیدوارم که با تدابیر بهتر و مهندسی شدن ساخت و سازها شاهد اتفاقاتی نظیر زلزله اخیر کرمانشاه نباشیم تا عزادار فرزندانمان شویم.

 


نظر شما