صحبت های تکان دهنده عیسی کلانتری رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران

   15403


از زمان ساسانیان و هخامنشیان تا حدود 35 سال پیش برداشت اضافه از منابع آبی کشور نداشتیم. در این 35 سال فقط 120 میلیارد مکعب آبهای شیرین فسیلی صدها هزار ساله که حدود 75% آبهای شیرین زیر زمینی بود را مصرف کردیم که حدود 75 میلیارد متر مکعب آن در 8 سال گذشته بوده است یعنی منابع را تاراج کردیم. جمعیت را افزایش دادیم غافل از اینکه این جمعیت باید در یک کشور آباد زندگی کند. بدون توجه به نیازهای جمعیت، منابع کشور را برای رفع نیازها به تاراج گذاشتیم. امروز هیچ تالاب درون سرزمینی، آب ندارد، از بختگان تا هورالعظیم، گاوخونی و اورميه!

آب های زیر زمینی ما در حال شور شدن است. ادامه این روند یعنی تخلیه ایران از جنوب البرز تا دریاهای آزاد و از شرق زاگرس تا مرزهای شرقی کشور. ما امانتدار بسیار بدی برای این تمدن 7000 ساله بودیم.

زاینده رود 900 میلیون متر مکعب از سرچشمه های کارون وارد آن می شود، یعنی نصف آب زاینده رود از سرچشمه های کارون می آید. در استاندارد جهانی هر کشوری که 20% از آب های تجدید پذیرش را هر سال استفاده کند هیچ خطری از نظر منابع آب متوجه اش نیست. اگر 20 تا 40% استفاده شود به شرط مدیریت می توانند در درازمدت منابع آب را تأمین کنند. اما اگر بالای 40% استفاده کنند وارد بحران شده اند. دو کشور در دنیا بالای 40% استفاده می کنند، اولی مصر است با 46% و ایران با 85% که این یعنی بزودی همه جای ایران مثل گاوخونی خشک خواهد شد. حتی امروز هم دیر شده است. اگر سیاست هایمان را عوض نکنیم این کشور را همراه نسل خودمان خواهیم کشت.

کارشناسان و دانشگاهیان مستقل معتقدند آب های تجدید پذیر حدود 95 میلیارد متر مکعب است اما وزارت نیرو معتقد است 120 میلیارد متر مکعب آب تجدید پذیر داریم. اگر حرف دانشگاهیان و کارشناسان مستقل را ملاک قرار دهیم، یعنی سالانه 96% از منابع آب تجدید پذیرمان را استفاده می کنیم. کاری که ما با آب های زیر زمینی می کنیم، یعنی دزدی از نسل بعد، یعنی نسل کشی که نه تنها آب شیرین را تمام می کنیم، همه کشور را بیابان می کنیم.

در حوضه گاوخونی به اندازه کافی آب از سرچشمه های کارون منتقل می شود و دیگر پتانسیلی برای انتقال آب نیست. آب مصرفی باید کاهش پیدا کند. گاوخونی که در زمان قدیم بدون انتقال آب از کارون زنده بود امروز خشک شده است. هر چه آب هست در بالادست اصفهان بر می دارند. هر چه صنعت آب بر هست در اصفهان ایجاد کرده اند. نمیشه همه ی صنایع آب بر را در اصفهان متمرکز کرد. فضای سبز اصفهان از رشت و ساری بیشتر است. نمی شود تا قله کوه صفه در اصفهان درخت کاشت.

دیگر پتانسیل انتقال آب از دیگر حوضه ها را نداریم، همین الان در غرب حوضه شامل غرب اصفهان و چهارمحال و بختیاری حداقل باید 25%صرفه جوئی انجام شود. نمی شود هر چه آب هست در بالادست استفاده کنند. 450 میلیون متر مکعب آب این منطقه را بالادست دزدیده و باید برگرداند، هیچ راه دیگری وجود ندارد.

برای کل کشور احساس خطر می کنم. پتانسیل برداشت بیش از حد از آب های زیرزمینی را نداریم. سال گذشته برای 44 میلیون نفر غذا وارد کردیم، فقط برای 33 میلیون نفر در داخل کشور غذا تولید کردیم و بیش از این توانائی نداریم و اگر فشار بیش از حد وارد شود مرگ سرزمین ایران سریعتر اتفاق خواهد افتاد.


نظر شما