آبتاب– فاطمه مهسا کارآموزیان- توت سفید میوهای آبدار، ریز، شیرین و خوشطعم است که بهصورت تازه مصرف میشود و در برخی موارد برای مصرف در فصلهای دیگر، بهصورت خشک نیز مورد استفاده قرار میگیرد. درخت توت سفید درختی است بزرگ و تنومند با برگهای پهن که برگهای آن منبع اصلی تغذیه کرم ابریشم به شمار میآیند.
در این گیاه، میوه، برگ، شیره و پوست شاخههای تازه، هم در تغذیه و هم در پزشکی سنتی کاربرد دارند. از نظر گیاهشناسی، توت سفید از خانواده گیاهان دو لپهای است و یکی از رایجترین نمونههای میوههای گوشتدارِ یکتکه به شمار میرود؛ بدین معنا که دیواره تخمدان گل بهطور کامل به میوه خوراکی تبدیل میشود.
در ساختار گل، تخمدان در بخش زیرین آن قرار دارد و معمولاً دارای یک یا چند برچه درون یک پوشش نازک است. این برچهها به صورت گوشتدار درآمده و دانهها درون آنها شکل میگیرند.
در گونه Morus nigra (توت سیاه)، برگها بزرگ و قلبیشکل هستند و میوههای خوشهای آن از خرداد تا شهریور میرسند. این میوهها در سنین پایین درخت (پیش از ۴–۵ سالگی) معمولاً تولید نمیشوند.
گونه Morus alba (توت سفید) اصالتاً بومی چین است و درخت آن تا ارتفاع ۱۸ تا ۲۰ متر رشد میکند. این گونه بهدلیل مقاومت بالا در برابر تغییرات دمایی، در اغلب مناطق قابل پرورش است.
نوعی واریته زینتی از توت سفید با نام توت مجنون نیز وجود دارد که در سنین جوانی از جذابیت ظاهری بالایی برخوردار است، اما با گذشت زمان، فرم طبیعی خود را از دست میدهد و شاخههای زیرین آن خشک میشوند.
خواص دارویی
توت سفید دارای خواص ملین بوده و به سهولت جریان ادرار کمک میکند. از آنجا که قند موجود در این میوه طبیعی است، برای بیماران دیابتی بیخطر تلقی میشود. توت همچنین دارای اثرات قلیاییکننده خون است و بهدلیل ترکیبات مغذیاش، در حفظ تعادل مواد معدنی بدن نقش دارد.
ترکیبات گیاه
توت سفید سرشار از ترکیبات املاح معدنی، تانن، و ویتامینهای A و C است.
نحوه مصرف
– جوشانده: جوشانده پوست خشکشده شاخههای جوان درخت توت، برای لینت مزاج و برطرف کردن یبوست مفید است.
– مصرف خوراکی: میتوان از میوه تازه یا خشکشده توت سفید بهعنوان تنقلات، در صبحانه یا میانوعده استفاده کرد.
– ضماد: ضماد برگ کوبیده توت که با روغن زیتون مخلوط شده باشد، در درمان سوختگیهای سطحی پوست مؤثر است.
توصیهها: برای جذب بهتر مواد مغذی توت سفید، مصرف آن در حالت ناشتا (صبح) یا در عصر هنگام بین وعده ناهار و شام توصیه میشود. قند طبیعی موجود در توت سفید برای افراد مبتلا به دیابت مضر نیست و میتواند بهعنوان جایگزین مناسبی برای شیرینیهای مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد.