آبتاب– فاطمه مهسا کارآموزیان- بومادران گياهي است علفي و چند ساله که متجاوز از ۱۰۰ گونه متفاوت دارد. این گیاه داراي ريشههاي نازک و مستقيم است و از انشعابهاي ظريف و فراواني برخوردار ميباشد. از ناحيه فوقاني ريشه ساقههاي متعدد استوانهاي شكل خارج ميشوند. ارتفاع گياه بين ۷۰-۱۵ سانتي متر بستگي به شرايط اقليمي محل رويش گياه متفاوت است. برگها در اين گياه نيزهاي شكل و كم و بيش طويل ميباشند و روي ساقه نسبت به يكديگر بطور متناوب قرار گرفتهاند. اطراف برگها دندانههاي ظريفي وجود دارد كه شباهت زيادي به دندانههاي شانه داشته و حجرههاي حاوي اسانس در دو طرف آنها قرار گرفتهاند. گلها كوچك، سفيد يا صورتي و فاقد كاسبرگاند كه درانتهاي ساقههاي اصلي و فرعي به شكل چترهاي متراكم تا حدودي شبيه به خيمه قرار گرفتهاند. ميوه، فندقه، طويل و به شكل تخم مرغ وارونه است. از کلیه قسمتهای این گیاه، بوی قوی استشمام ميشود. مواد مؤثره آن اشتهاآور بوده و سبب هضم غذا و مداواي دلدرد ميشود. استفاده از دم كرده بومادران سبب كاهش فشار خون ميشود. از این دم کرده، براي مداواي نارساييهاي كيسه صفرا استفاده ميشود. بومادران گیاهی ضدتشنج و التيام دهنده زخم و جراحات است. دم كرده سرشاخه گلدار آن، ضدگاستريت حاد و مزمن بوده و در رفع نفخ معده مفيد ميباشد. بومادران بعلت دارا بودن تانن و مواد تلخ عطري بر روي سلسله اعصاب و قلب اثر ميگذارد. اسانس بومادران خاصيت ضدباكتري دارد. از اين اسانس درصنايع آرايشي و بهداشتي، صنايع دارويي، تهیه كرمها و پمادهايي براي لطافت پوست استفاده ميشود.
تركيبات گياه
سرشاخههاي گلدار بومادران حاوی اسانس نوعي هتروزيدِ مولد اسيد سيانيدريك، گلكوآلكالوئيد بهنام آكيلئن، اينولين، مواد چرب مومي، فيتوسترول، تانن، اسيد آكونيتيك (اسيد آكيلِنيك) است. گلها و برگهاي بومادران داراي خاصيت دارويي هستند.
نحوه مصرف
۱- ضماد: مخلوط روغن بومادران با روغن هوفاریقون بصورت موضعی تسکین دهنده دردهای مفصلی و التهاب میباشد.
۲- دم کرده: سرشاخه گلدار به شکل دم کرده مصرف میشود. دم کرده بومادران، با آویشن و سنبل الطیب، بعنوان آرام بخش، درمان عرق کف دست، درمان اسهال کاربرد دارد.
توصیهها: مصرف بومادران باعث حساسیت پوست به نور ميشود. استفاده طولانی مدت باعث ایجاد یبوست ميشود. بعلت وجود توژون باعث ایجاد ابتلا به سردرد، تشنج و شروع حملات تشنجی و سردردهای میگرنی ميشود.