تاریخ انتشار :

یوسف اسحاق‌پور

یوسف اسحاق پور، نویسنده، پژوهشگر و جستارنویس ایرانی-فرانسوی بود. او همچنین استاد تاریخِ هنر و تاریخِ سینما در دانشگاه پاریس-دکارت بود. از وی بیش از چهل عنوان کتاب منتشر شده که عمدتاً درحوزه‌های سینما، هنر، تاریخ و فلسفه و ادبیات‌اند. اسحاق‌پور متولد ۲۴ اسفند ۱۳۱۸ در تهران بود و در ۱۸ سالگی به قصد تحصیل در رشتهٔ سینما عازم فرانسه شد. ابتدا در مدرسهٔ لویی لومیر فیلم‌برداری خواند و سپس در ایدک (مؤسسهٔ مطالعات عالی سینماتوگرافیک) به تحصیل در رشته‌های کارگردانی و مونتاژ پرداخت و در فرانسه ماندگار شد. وی سپس تحصیلات خود را در فلسفه را در سربن و تاریخ هنر و جامعه‌شناسی را در دانشسرای عالی علوم کاربریِ پاریس ادامه داد.

به لطف ژان میتری با حوزهٔ نظری سینما و به لطف لوسین گلدمن با آثار لوکاچ جوان و مارکس آشنا شد. بعدها آدورنو و بنیامین نیز به حوزهٔ اندیشهٔ او راه یافتند. گذر از شرق به غرب او را به سمت مکانی ناکجاآبادی سوق داد که زمینه را برای فعالیت در عرصهٔ جستارنویسی هموار کرد. جستارهای او هر چند شامل حوزه‌های فلسفه، سیاست و ادبیات نیز می‌شوند اما اساساً به اندیشه‌ورزی دربارهٔ تصویر، چه در حوزهٔ سینما (تک‌نگاری‌هایی دربارهٔ اُرسن ولز، ویسکونتی، اُزو، ساتیاجیت رای، کیارستمی و چندین مجموعه جستار دربارهٔ کلیت سینما یا فیلم‌ها و سینماگران خاص) و چه در حوزهٔ نقاشی (پوسن، کوربه، دوشان، موراندی، …) اختصاص یافته‌اند.

البته حرکت در این مسیر باعث نشد اسحاق‌پور ایران را فراموش کند. سه جستار دربارهٔ مینیاتور ایرانی، صادق هدایت و شهره فیض‌جو از کارهای او دربارهٔ هنر ایرانی به‌شمار می‌روند. اسحاق‌پور در حوزهٔ عکاسی نیز فعالیت دارد و تاکنون پنج مجموعه عکس منتشر کرده‌ است. «مینیاتور ایرانی، رنگ‌های نور، آینه و باغ» (جمشید ارجمند)، «بر مزار هدایت» (باقر پرهام)، «مارکس هنگام فروریزی کمونیسم» (ویدا حاجبی تبریزی)، «موراندی، نور و خاطره» (مریم موسوی) از دیگر آثار اسحاق‌پور هستند که به فارسی ترجمه شده‌اند.

 آثار اسحاق پور؛

کیارستمی؛ پشت و روی واقعیت/ یوسف اسحاق‌پور ترجمهٔ محمدرضا شیخی نشر شورآفرین چاپ دوم زمستان ۱۳۹۸

اُزو؛ فرم‌های ناپایداری/ یوسف اسحاق‌پور ترجمهٔ محمدرضا شیخی نشر شورآفرین چاپ دوم تابستان ۱۳۹۹

ساتیاجیت رای؛ شرق و غرب/ یوسف اسحاق‌پور ترجمهٔ محمدرضا شیخی نشر شورآفرین چاپ اول تابستان ۱۳۹۹

مینیاتور ایرانی، رنگ‌های نور، آینه و باغ/ یوسف اسحاق‌پور ترجمهٔ جمشید ارجمند چاپ اول نشر دمان ۱۳۷۹

•بر مزار هدایت/ یوسف اسحاق‌پور ترجمهٔ باقر پرهام نشر آگه چاپ اول ۱۳۷۴

باستان شناسی سینما و خاطره قرن؛ ژان لوک گدار و یوسف اسحاق پور، ترجمۀ مریم عرفان، نشر چشمه، چاپ سوم ۱۳۹۶

مارکس هنگام فروریزی کمونیسم/ یوسف اسحاق‌پور ترجمهٔ ویدا حاجبی تبریزی نشر بازتاب نگارچاپ اول ۱۳۸

یوسف اسحاق پور ۲۴ مهرماه ۱۴۰۰ در فرانسه درگذشت.