تاریخ انتشار :

صنعت مرگ/کدام کشورها بهشت صنایع آلوده و پرمصرف هستند؟

     نویسنده: زهره اکرمی

صنعتی شدن و شهرنشینی، خطرات و آلودگی محیط زیست را به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه تشدید، یا به عبارتی دقیق‌تر، وخیم کرده است. آلودگی هوا، مسمومیت با سرب، تامین ناکافی آب، بهداشت ضعیف و زباله‌های خطرناک باعث بیماری‌های ناتوان‌کننده و کشنده و همچنین ایجاد شرایط زیان‌بار زندگی و نابودی اکوسیستم‌ها شده است. آلودگی از رشد اقتصادی جلوگیری کرده و فقر و نابرابری را در مناطق شهری و روستایی تشدید می‌کند. در این میان افراد فقیر که نمی‌توانند از خود در برابر آثار منفی آلودگی محافظت کنند، بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند. آلودگی بزرگ‌ترین عامل محیطی بیماری و مرگ زودرس است. همچنین آلودگی هوا، زمین و آب متهم ردیف اول مرگ زودرس بیش از ۹ میلیون نفر یا به عبارتی مسوول ۱۶ درصد از کل مرگ‌ها در سراسر جهان است.

این میزان مرگ‌ومیر سه برابر بیشتر از ایدز، سل و مالاریا و ۱۵ برابر بیشتر از همه جنگ‌ها و سایر انواع خشونت است. بحران‌های بهداشتی جهانی، مانند همه‌گیری ناشی از شیوع کووید ۱۹، ضرورت ادامه اقدامات برای مقابله با آلودگی محیط زیست را بیشتر کرده است. با وجود این پرسش آنجاست که چرا بسیاری از کشورها از ورود صنایع آلوده‌کننده اجتناب نمی‌کنند یا سیاستگذاری کافی و درخور برای آن اتخاذ نمی‌شود.

چین، پرجمعیت‌ترین کشور جهان دارای بازار عظیمی از صادرات است که رشد صنعت آن در سال‌های اخیر، خیره‌کننده بوده است. با وجود این ، تنها در پنج استان این کشور، که میزبان بیشتر صنایع آن است، دی‌اکسیدکربن بیشتر از هر کشور دیگری در جهان منتشر می‌شود. در نتیجه، پکن در سال‌های اخیر هشدارهای مداوم قرمز برای آلودگی محیط زیست را تجربه کرده است. ایالات متحده آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین قدرت صنعتی و تجاری جهان، دومین کشور تولیدکننده آلاینده‌های صنعتی است. اگرچه در دوران اخیر، این کشور مهم‌ترین ابتکارات را برای مقابله با تغییرات آب‌وهوا هدایت کرده است، اما در عمل اکثر آنها ناکافی بودند. همچنین سازمان بهداشت جهانی می‌گوید ۱۴ شهر از ۱۵ شهر آلوده جهان در هند هستند. این کشور از سال ۱۹۸۱ دارای قانون حفاظت از کیفیت هواست، اما از سوی دیگر سوزاندن سوخت‌های فسیلی به‌طور قابل‌توجهی در این کشور افزایش‌ یافته است و در نتیجه هند رتبه سوم را در رتبه‌بندی آلاینده‌ترین کشورهای جهان از آن خود کرده است. روسیه، بزرگ‌ترین کشور جهان از نظر جغرافیایی به دلیل وابستگی زیاد به محصولاتی مانند نفت، زغال سنگ، گاز و سوخت‌های فسیلی در این رتبه‌بندی قرار گرفته است. این کشور در چند دهه گذشته، چندین فوریت زیست‌محیطی را تجربه کرده است و دارای سطوح بالایی از جنگل‌زدایی و شکار حیوانات است. ژاپن به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده سوخت‌های فسیلی در جهان و پنجمین تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای نیز در این فهرست حاضر است.

با آشکار شدن آسیب ناشی از آلودگی، کشورهای بیشتری به دنبال جایگزین‌های سبز برای جلوگیری از آسیب بیشتر به زمین هستند. انرژی خورشیدی و باد، مصالح ساختمانی سازگار با محیط زیست و محصولات غیرسمی به‌طور فزاینده‌ای برای حفظ کره زمین مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حالی که این ابتکارات سبز در سراسر جهان در حال انجام است، برخی کشورها راه طولانی در پیش دارند. ۹۱ درصد از جمعیت جهان در مناطقی زندگی می‌کنند که کیفیت هوا از حد مجاز اعلام‌شده از سوی سازمان بهداشت جهانی (WHO) فراتر رفته است. پاک‌ترین کشورهای جهان، که توسط شاخص عملکرد محیطی (EPI) تعیین شده است، دارای کیفیت هوای بالا، آب تمیز و سیاست‌ها و ابتکارات قوی در حوزه محیط زیست هستند؛ کشورهایی چون سوئیس، فرانسه و دانمارک.