فرید الله ادیب آیین، مخترع، کار آفرین، هنرمند

      فرید الله ادیب آیین ( زاده ۱۶ آبان ۱۳۴۴ در شهر باستانی هرات) اهل افغانستان، ساکن ایران مهندس، مخترع، کار آفرین، نقاش، پژوهشگر، محقق، و مجموعه دار آثار فرهنگی تاریخی است. وی در ۱۶ خرداد ۱۳۷۰ اختراع ماشین جوش و پرس پلاستیک به پارچه به وسیله امواج رادیویی برای اولین بار در جهان به شماره ثبت《۲۴۳۲۵》را به نام خود به مدت بیست سال ثبت کرد و با اخذ گواهی اختراع از اداره ثبت شرکت ها و مالکیت صنعتی را از (ایران) دریافت کرده است. فرید الله ادیب آیین در دهه هفتاد به کار آفرینی مجری و طراح سیستم های مخابراتی مبدل تلفن همراه به ثابت برای شرکت مخابرات ایران پرداخت. وی دارای مدرک دکترای تخصصی هنر و مهندسی برق  میباشد.

   فرید الله ادیب آیین، مجموعه دار اهل افغانستان در ایران شناخته شده است. مجموعه وی از آثار تابلوهای نقاشی موضوعات بیشتر مناظر طبیعی و زندگی روزمره مردم روستایی افغانستان و فولکلور (فرهنگی، ادبی، تاریخی، اجتماعی، سیاسی، فلسفی) زندگی طبقاتی، روستائیان، عشایر، رنجبران زحمتکش، فقر، ادیبان، بنا های باستانی، مناظر طبیعی، مافیا، جنگ، خشونت، آزادی خواهی، مبارزه با بی عدالتی و حقایق زندگی را در تمامی زوایای افغانستان در گذر تاریخ معاصر را تشکیل میدهد که بالغ بر ۱۲۵ شی هنری با ارزش تابلو نقاشی را شامل میشود. در مورخ ۲۸ خرداد ماه ۱۳۹۸ به شماره (۹۸۲۵۰۰/۸۸۰۶) از سوی اداره کل موزه های وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران  تحت عنوان «راه لاجورد» به مالکیت فرید الله ادیب‌ آیین ثبت شده است.

   دوران نوجوانی

       فرید الله ادیب آیین از یک خانواده تحصیل کرده در افغانستان، به دنیا آمد. پدر او عزیزالله نام داشت و درجه دار نظامی پادگان هرات و مادر وی معلم بود. او پنج سال داشت که وارد مدرسه شد و تحصیلات متوسطه خود را در هرات سپری کرد. فرید الله ادیب آیین از همان کودکی شور و هیجان زیادی نسبت به نقاشی و طبیعت نشان میداد. پدرش، و بستگان او به هنر اصیل افغانستان علاقه سرشار داشتند. فرید الله ادیب آیین زمانی که چهارده سال داشت و پدرش عزیزالله که فرمانده توپخانه پادگان هرات بود در ۲۳ اسفند ۱۳۵۷ اقدام علیه بی عدالتی دولت وقت به دفاع از حقوق مردم در ۷ اردیبهشت ۱۳۵۸ به خاک ایران پناهنده شد و سپس فرید الله ادیب آیین در سال (۱۴ آذر ۱۳۵۸) افغانستان را ترک کرد و به ایران مهاجرت نمود.

    آغاز زندگی هنری

      فرید الله ادیب آیین که از سال ۱۳۵۸ در کشور ایران مهاجرت کرده بود، میگفت: عمویش نصرالله سروری هنرمند برجسته افغانستان نزد افرادی به خلق آثار نقاشی مشغول بود، اما ادیب آیین به خاطر علاقه ای که به هنر نقاشی داشت از عمویش درخواست نمود تا آثار خودش را خلق کند و از عمویش خواست به او آموزش هنر نقاشی را بدهد. عمویش نصرالله سروری بسیار ابراز خرسندی نمود. اولین پیوند علاقه مندی شدید استاد و شاگرد بسیار قوی رقم خورد و فرید الله ادیب آیین به هنر نقاشی بصورت جدی روی آورد و آموزش هنر نقاشی را نزد عمو یش نصرالله سروری نقاش برجسته افغانستان آموخت. او هر بار که قلم در دست می گرفت و تصویری بر بوم می کشید، وجودش سرشار از آرامش می شد. ادیب، در ابتدا ناتورالیسم (طبیعت گرایی) رئالیسم (واقع گرایی) را تجربه کرده است. در همان ایام نیز آثار نقاشی خلق شده عمویش را خریداری میکرد و هیچ اثری را نبود که بدست فرد ثالث برسد و این روند سالیان متمادی ادامه داشت. فرید الله ادیب آیین در دوران جوانی به آموزه های هنر نقاشی نزد عمویش نصرالله سروری ادامه میداد. از آنجایکه نصرالله سروری حائز القاب و مدال‌های مهم هنری نائل شده بود که می‌توان از عنوان «لقب هنرمند پیشتاز مردمی در کابل»، «برنده جایزه بهزاد سبک ریالیسیزم» و «ویسوا میترا یا رمان عشق در هنر» اشاره کرد. همچنین، وی ۱۴ بار در میان نقاشان در سطح افغانستان حائز مقام اول شده بود و در نقاشی صاحب سبک و تکنیک خاص بود و در آثارش بیشتر بناهای باستانی و زندگی مردم افغانستان را به تصویر می کشید و علاقه قلبی خود را به میهن از این طریق نشان میداد و در همان ایام فرید الله ادیب آیین سبک های رئالیست، کلاسیک، مدرن را از نصرالله سروری بیشتر آموخت.

   تأثیرات خلق آثار نقاشی در زندگی او

     فرید الله ادیب آیین در طول همین چهار دهه سالیان متمادی بعداز سبک رئال سبک آبستره (انتزاعی)، اکسپرسیونیست انتزاعی (هیجان نمایی انتزاعی) را دنبال کرده است. روندی را که ادیب آیین طی کرده است، متأثر از پشتوانه های فکری و ذهنی در مطالعه رویدادهای مختلفی که در زندگی تحقیق در پژوهش هنر را تجربه کرده است که هر یک مسلماً تصاویر ذهنی می سازند و البته هدایت و یادگیری توسط استاد نصرالله سروری ورود به دنیای حرفه ای نقاشی از طریق به روز بودن و در عین یادگیری و جستجوی مداوم و بررسی کار و روش هنرمندان در طول تاریخ و از همه مهم تر هر چیزی را بهانه ی کار کردن دانستن می تواند مسیری درست باشد؛ چون مطالعه و فعالیت در کنار هم می تواند همواره مورد استقبال قرار گیرد. نقاشی یکی از هنرهایی است که پیشینه آن به اندازه قدمت بشریت می باشد. اما در این میان مهمترین عاملی که باعث زنده ماندن این هنر شده است وجود نقاشانی است که برای به تصویر کشیدن تمامی زوایای زندگی، طبیعت، صنعت و انسانها و… از هیچ تلاشی دریغ نکرده است.

   مجموعه را لاجورد

     راه لاجورد مجموعه آثار تابلو های نقاشی نصرالله سروری هنرمند نقاش افغانستانی به نام راه لاجورد گنجنیه هنری پیام آور موضوعات آثار تابلوها بیشتر مناظر طبیعی و زندگی روزمره مردم روستایی افغانستان و فولکلور (فرهنگی، ادبی، تاریخی، اجتماعی، سیاسی، فلسفی) زندگی طبقاتی، روستائیان، عشایر، رنجبران زحمتکش، فقر، ادیبان، بنا های باستانی، مناظر طبیعی، مافیا، جنگ، خشونت، آزادی خواهی، مبارزه با بی عدالتی و حقایق زندگی را در تمامی زوایای افغانستان در گذر تاریخ معاصر به تصویر کشیده است. از سوی اداره‌ کل موزه‌های سازمان میراث‌ فرهنگی، صنایع‌ دستی و گردشگری ایران ثبت شده است. مجموعه راه لاجورد شامل ۱۲۵ تابلوی نقاشی ارزشمند میباشد. این مجموعه در مالکیت فرید الله ادیب‌ آیین که وی یکی از هنرمندان نقاش افغانستانی ساکن ایران میباشد، قرار دارد. برای این مجموعه پروانه فعالیت مجموعه داری صادر شده است. فرید الله ادیب آیین در این چهار دهه توانسته است مجموعه ای بزرگ بالغ بر ۱۲۵ شی تابلو نقاشی آثار نصرالله سروری هنرمند برجسته افغانستان را جمع آوری و نگهداری می نماید و به عنوان حفظ حمایت از فرهنگ کشورش افغانستان است و در مورخ ۲۸ خرداد ماه ۱۳۹۸ مجموعه ۱۲۵ اثر نقاشی ارزشمند نصرالله سروری هنرمند برجسته افغانستان به شماره (۹۸۲۵۰۰/۸۸۰۶) از سوی وزارت  میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران تحت عنوان «راه لاجورد» به مالکیت فرید الله ادیب‌ آیین ثبت شده است که با اخذ پروانه فعالیت مجموعه‌ داری آثار ارزشمند نقاشی تحت عنوان «راه لاجورد» این مجموعه می تواند به صورت رسمی نسبت به برگزاری نمایشگاه یا ایجاد موزه خصوصی فعالیت کند.

   اختراعات و پژوهش

      فرید الله ادیب آیین با انجام پژوهشهای مختلف بین سالهای (۱۳۶۲ تا ۱۳۷۰) موفق به چهار اختراع گردید. ساخت سه دستگاه متفاوت دوربین عکس برداری و چاپ بدون دست داشتن شخص بصورت سیاه سفید و اتومات آن و رنگی تمام اتومات را آغاز کرد سپس ثبت شد. فرید الله ادیب آیین بعد از تحقیقات علمی و عملی بعد از هیجده ماه در تاریخ ۱۶ /۲/۱۳۷۰ موفق شد اختراع دستگاه جوش پلاستیک به پارچه را به مدت بیست سال بنام خود به شماره ۲۳۳۷۰ ثبت کند. ادیب آیین با تحقیقات و مطالعات دقیق طی هیجده ماه توانست با طراحی نو و کامل دستگاه جدیدی اختراع کند که جوش سرد پلاستیک به پارچه را بطور تمام اتوماتیک و نیم اتوماتیک در فرکانس بالا دهد. با استفاده از این دستگاه جوش و پرس سرد روکشهای صندلی ماشین، زین موتورسکلیت انواع کمربند، کیف، کفشهای پرسی، وسایل پلاستیکی، لوازم التحریر و پوشاک انواع کاپشن و بارانی، وسایل پزشکی از قبیل دستکش و سرنگ همچنین جلد عینک انواع اسباب بازی، سفره ورومیزی، انواع خیمه صحرایی، قایق بادی، تشک بادی، روکش سیمهای کامپیوتر و لوازم پلاستیکی دیگر را این دستگاه پرس می کرد. برای جوش و پرس پلاستیک نیاز به تولید فرکانس بالا توسط ژنراتور های مناسب می باشد، در طراحی مدار ژنراتور دستگاه لامپ استفاده شده و طراحی به شکلی صورت گرفته بود که صفحات حرارتی ژنراتور ((دی الکتریک)) را بمقدار ۵۰۰۰ الی ۱۰۰۰ وات جمع آوری میکرد و میتوانست پلاستیک پرس کند که استاد ادیب آن را طراحی و ساخت. ویژگیهای طرح اختراع مهندس ادیب آیین بر خلاف نوع آلمانی ذکر شد که از پدال مخصوصی استفاده شده که زمان بالا و پائین آمدن قسمت فشار مبدل قالب را به زمان را  تقلیل داده بود، گر چه در مدل آلمانی این دستگاه سیستم پرس بصورت هیدرولیک طی زمان زیاد  انجام میشد و نحوه کار در ابتدا مواد پرس شونده زیر قالب قرار داده میشد و با فشار به پدال مخصوص قسمت مبدل فشار قالب نیز به آن متصل بود که روی صفحه آلومینیومی دستگاه پائین می آمد، سپس توسط استارت تایمر به کار می افتاد و زمان مورد نیاز قالب که از یک الی ده ثانیه بود؛ به دستگاه دیکته میشود. در این زمان ژنراتور تغذیه می شود و فرکانس تولیدی بالا را از قالب به صفحه آلومنینومی که برق مفید را عبور می دهد، لایه پرس شونده بین دو قطب قالب و صفحه گراند (منفی) قرار گرفته است.

      نهایتاً عبور فرکانس از قالب به صفحه گراند موجب ایجاد مقاومت توسط لایه پرسی و تولید حرارتی معادل ۲۵ درجه سانتیگراد می شود و لایه مورد نظر را پرس کرده جوش می دهد. ادیب آیین با توجه به اینکه  مشکلاتی که در مراحل طراحی ساخت و ثبت اختراع خود با آن مواجه بوده است. عمده ترین مشکل وی دور بودن از تهران و عدم امکان تهیه به موقع و سریع امکانات و لوازم مورد نیاز بود که این معضل عمدتاً بدلیل نبودن قطعات الکترونیکی و مکانیکی در مشهد و از این لحاظ به ناچار به تهران وابسته بوده و قاعدتاً شهرهای دیگر کشور که از مشهد کوچیکتر با کم بضاعت تر هستند دهها برابر بیشتر با این نقیصه رو برو شده بود. مشکل بعدی مساله ثبت اختراع بوده است. استاد ادیب آیین از مشاور فنی و وکیلش برای ثبت اختراع کمک گرفت تا آن را به ثبت برساند. ادیب آیین سه اختراع دیگر داشته و مالکیت معنوی آنها را به ساییر افراد منتقل نموده است.

   تجارت و مهارتهای مهندسی

      فرید الله ادیب آیین در سالهای ۱۳۷۲ پژوهش خود را در طراحی و ساخت سیستم رادیویی مخابراتی تلفن از راه دور را شروع کرد و سپس موفق به ساخت دستگاه اف ایکس شد. کار برد این سیستم برای مکان هایی که محروم از ارتباطات تلفن بودند، مناسب بود. ادیب آیین پس از مدت چندین سال به طراحی و تولید و نصب سیستم اف ایکس با همکاری گروه تخصصی اش به مکان های محروم از امکانات مخابراتی خدمات رسانی کرد.

   نمایشگاه ها

۱- نمایشگاه انفرادی مجتمع فرهنگی هنری دارالفنون توس در سال ۱۳۷۲ مشهد.

۲- نمایشگاه انفرادی بین المللی مشهد مخصوص اتباع خارجی در سال ۱۳۷۶ مشهد.

۳- نمایشگاه گروهی بین المللی کمسیون ملی یونسکو ایران  سال ۱۳۹۹ تهران.

   اخذ القاب ها

۱- گواهی ثبت اختراح.

۲- اخذ تقدیر نامه دارالفنون طوس.

۳- اخذ پروانه مجموعه داری از طرف وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی.

۴- اخذ تقدیر نامه ایکوم از طرف وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی به لحاظ حفظ اشیای فرهنگی تاریخی.